Một đặc điểm khác là những mặt hàng liên quan đến Tết và các năm trước giá thường tăng cao, như gạo, thịt, rau, hoa quả, quần áo, giày dép,... thì năm nay giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống chỉ tăng cao hơn tốc độ tăng chung một chút (tăng 0,39%), giá rau quả giảm, giá quần áo giày dép giảm. Riêng phương tiện đi lại và bưu điện giảm khá mạnh (giảm 3,51%).
Một đặc điểm nữa là thông thường khoảng nửa tháng trước Tết Nguyên đán, thị trường đã rất sôi động, nhưng năm nay cho đến tận 28, 29 Tết giá cả vẫn đứng, phải đến cuối ngày 29, sang ngày 30 Tết giá mới tăng.
Từ diễn biến ấy, có thể “truy ngược” về nguyên nhân làm cho giá tăng thấp. Có nguyên nhân do sự tác động của giải pháp kiềm chế lạm phát từ nửa đầu năm trước. Có nguyên nhân do tăng trưởng kinh tế năm trước đạt 6,23%, tuy vẫn thuộc loại cao trên thế giới, nhưng đã giảm tới 2,25% so với 2007, làm cho thu nhập và sức mua có khả năng thanh toán của dân cư thấp. Có nguyên nhân do người ở trong nước tiếp tục “thắt lưng buộc bụng”, tốc độ tăng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng chỉ còn bằng một phần ba của cùng kỳ năm trước; ở ngoài nước, xuất khẩu gặp khó khăn về thị trường, giá cả, thanh toán,...
Từ bước khởi đầu và các yếu tố tác động trong thời gian tới, có thể dự đoán: Trước hết, giá tiêu dùng tháng 2 do nhu cầu còn cao nên sẽ tăng cao hơn tháng 1, còn tháng 3 trở đi sẽ giảm. Cả năm 2009 chỉ tăng một chữ số (tức là dưới 10%).
Với diễn biến giá cả như dự đoán, việc kích cầu nên nghiêng về mặt tiêu thụ sản phẩm hiện đang bị ứ đọng, trong đó kích cầu đầu tư cũng là để tiêu thụ sản phẩm (là vật liệu xây dựng), cũng là để giải quyết công ăn việc làm, tăng thu nhập, tăng sức mua có khả năng thanh toán.
Ngọc Minh