Năm 2008, một học sinh vùng lũ Đồng Tháp đã đại diện tuổi trẻ Việt Nam đến thủ đô Stockholm (Vương quốc Thụy Điển) tham dự cuộc thi quốc tế về bảo vệ nguồn nước.
Đó là Đinh Trần Vũ An ở Sa Đéc (Đồng Tháp). Lần đầu tiên xuất ngoại, Vũ An khá bỡ ngỡ song bản lĩnh và vốn tiếng Anh lưu loát đã giúp An nhanh chóng hòa nhập. Stockholm những ngày mùa thu tháng 8 tươi đẹp dang rộng vòng tay đón thí sinh đến từ hơn 60 quốc gia. Mỗi nước, một đại diện tranh tài. Dù không đoạt giải quán quân (cuộc thi chỉ trao giải duy nhất cho thí sinh người Mỹ - PV) nhưng phần dự thi của Vũ An được đánh giá cao bởi khả năng ứng dụng thực tiễn. Đinh Trần Vũ An vinh dự được Công chúa Thụy Điển Victoria chúc mừng.
Ý tưởng bất ngờ
Vũ An bồi hồi nhớ lại thời điểm khoảng giữa tháng 3.2008, sau khi nghe trường thông báo cuộc thi “Cải thiện việc sử dụng và bảo vệ nguồn nước”, trở về nhà An cứ miên man suy nghĩ. Một tối tình cờ bật ti vi chứng kiến cảnh nước xoáy tròn cuộn xiết gây sạt lở kinh hoàng ở huyện đầu nguồn Hồng Ngự, anh bạn trẻ lớp 11T chuyên Toán trường THPT Sa Đéc vỡ lẽ nhiều điều. Và đề tài dự thi “Lối thoát mới cho nước thải hộ gia đình” (gọi tắt là cống thoát nước đa năng) phôi thai kể từ đây.
Cống thoát nước đa năng hoạt động dựa trên đặc tính xoáy của nước khi chuyển động vòng tròn. Tuôn vào cống nhỏ có gắn sẵn cánh quạt, nước dễ tạo ra xoáy dạng phễu. Xoáy sẽ làm tăng khả năng tiếp xúc giữa nước bẩn với than hoạt tính. Nước bẩn vì thế được lọc khá sạch trước khi thải ra bên ngoài môi trường. An mạnh dạn ghi vào hồ sơ dự thi “Nước bẩn được lọc sạch từ 70-85%, không còn mùi xà phòng, dầu mỡ, hóa chất... Nếu sản xuất đại trà giá thành một cống đa năng chưa tới 100.000 đồng/cái”.
Kỳ vọng
Ở cuộc thi toàn quốc, 2.761 bài dự thi từ mọi vùng miền cùng góp mặt. Qua nhiều vòng sàng lọc, Ban tổ chức chọn ra 10 đề tài chất lượng tốt nhất và mời các tác giả về Hà Nội phỏng vấn trực tiếp. Từng thí sinh thuyết trình trước Hội đồng giám khảo gồm nhiều nhà khoa học nổi tiếng trong lĩnh vực môi trường. Ngày 4.6.2008 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Đinh Trần Vũ An bước lên bục cao nhất.
TS Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam (thành viên Hội đồng giám khảo) cho rằng sự thuyết phục cao nhất của cống thoát nước đa năng chính là tính thực tiễn, dễ ứng dụng. Chìa khóa mở cửa con đường đến Stockholm cũng là đây. Chàng trai có nhiều khả năng nghiên cứu ứng dụng này đang được mọi người kỳ vọng .
Quang Minh Nhật