Thật thú vị khi biết được hàng ngàn chiếc xe lăn giá rẻ, chất lượng cao được sản xuất tại Công ty Kiến Tường - một công xưởng với quy mô khiêm tốn, lại đang có mặt nhiều nơi trên thế giới.

Cuộc hội ngộ giữa hai bờ đại dương

Bằng giọng trầm ấm, ông Arthur kể cho chúng tôi biết cái “duyên” mình đến với Việt Nam. Hóa ra người đàn ông thành đạt này có những nỗi khổ riêng.

Người con trai duy nhất của ông tên Erik, trong một lần trượt tuyết đã gặp phải tai nạn thương tâm. Và anh vĩnh viễn không bao giờ đứng lên được nữa. Trở thành người tàn phế khi vừa qua sinh nhật 30 tuổi, Erik đau đớn đến tận cùng. Anh phải tập quen dần và bắt đầu tập dượt đi lại trên chiếc xe lăn. Chiếc xe lăn sản xuất tại Mỹ với giá 2.500 USD gần như gắn chặt với cuộc đời anh. Từ đây những kỷ niệm vui buồn và những cuộc hẹn hò đều kéo theo vòng quay của bánh xe số phận. Erik nghĩ đến thân phận mình và những người cùng cảnh ngộ. Anh đem nỗi trăn trở này nói với cha mình. Cha và con cùng đồng cảm và ý tưởng chế tạo một mẫu xe lăn đa năng đi trên mọi địa hình với giá rẻ giúp cho người khuyết tật trên khắp thế giới manh nha thành hình.

Xe lăn Kiến Tường tại chiến trường Iraq - Ảnh: T.L

Bước đầu, ông Arthur liên hệ với Đại học San Fransico và đặt lên bàn của họ một hợp đồng nghiên cứu. Tiến sĩ Marc đảm nhận chương trình này với một cuộc khảo cứu qua 64 quốc gia để chọn một địa chỉ sản xuất thích hợp và tối ưu nhất. Trong thời đại internet này, cuộc tìm kiếm không mấy khó khăn. Qua 5 lần thư qua tin lại bằng e-mail, và gần 2 năm đi lại gặp gỡ trao đổi, cuối cùng ê-kíp quyết định chọn cơ sở sản xuất xe lăn Kiến Tường ở Việt Nam.

Tháng 8.2004, Đại học San Fransisco chính thức mời vợ chồng Giám đốc Nguyễn Tiến Toàn sang thăm và ký hợp đồng. Đó là một cuộc hội ngộ đầy thú vị. Ông Nguyễn Tiến Toàn nhớ lại: “Khi chúng tôi vừa bắt tay xã giao, bất ngờ có một người ngồi trên xe lăn lướt qua một vòng như cố tình đụng vào người tôi rồi lao thẳng vào cột trụ giữa phòng với một tiếng ầm vang. Mọi người giật mình trố mắt nhìn tôi. Nổi máu nghề nghiệp, tôi cũng vớ đại một chiếc xe lăn đang làm chưa sơn, phóng lên lượn một vòng rồi cũng đâm vào trụ cột hết tốc độ. Đó là cách thử độ bền chắc của chiếc xe lăn. Tôi nhoài người ra bắt tay người ngồi trên xe đang nheo mắt nhìn mình, thế là chúng tôi hiểu nhau ngay phút đầu tiên”.  Người đó là kỹ sư trưởng Ralf Hotchkiss có thâm niên 30 năm trong nghề sản xuất xe lăn, đối diện với một Nguyễn Tiến Toàn có hơn 20 năm kinh nghiệm trong nghề. Ralf tự hào cho biết tại bộ phận nghiên cứu của trường có hơn 200 mẫu xe lăn trên thế giới, đặc biệt có chiếc xe lăn mang nhãn hiệu Kiến Tường. Ông nói đã nhận chiếc xe này từ 6 năm trước  và thử tìm mọi cách làm cho nó vỡ ra mà không được. Ước mơ một ngày nào đó gặp người sản xuất chiếc xe này cứ thôi thúc trong ông; “bây giờ gặp nhau như trong một giấc mơ”.

Hành trình của chiếc xe lăn địa hình Rough Rider

Đầu năm 2005 nhà triệu phú Arthur dẫn một đoàn tùy tùng 6 người, trong đó có anh con trai Erik, tiến sĩ Marc và kỹ sư trưởng Ralf. Họ cùng ăn cùng ở tại xưởng sản xuất xe lăn Kiến Tường đúng 3 tuần lễ, cùng đánh vật ra để thiết kế một mẫu xe hoàn chỉnh.

Mừng sinh nhật kỹ sư trưởng Ralf Hotchkiss tại xưởng của Công ty Kiến Tường - Ảnh: T.L

Chiếc xe lăn Rough Rider đi trên mọi địa hình đầu tiên được đem ra vận hành thử nghiệm có đầy đủ tính năng và chất lượng tương đương chiếc xe sản xuất tại Mỹ với giá 2.500 USD. Ông Arthur hỏi chiếc xe này giá thành bao nhiêu, khi nghe báo giá 120 USD, ông kêu to lên đầy kinh ngạc và vui sướng. Từ đây ước mơ góp phần làm giảm nỗi đau của người tàn tật tại các nước nghèo của ông và Erik đã trở thành hiện thực. Ông không ngớt lời cảm ơn sự hợp tác nhiệt thành của anh em công nhân Công ty Kiến Tường.

Tiến sĩ Marc cũng thẳng thắn bày tỏ: “Khi mới sang đây chúng tôi mang ý nghĩ sẽ dạy cho quý vị làm xe lăn, nhưng thực tế lại học ở quý vị rất nhiều về phương cách tổ chức sản xuất. Nơi đây sản xuất còn nhiều công đoạn thủ công nhưng có một phương thức kiểm soát chặt chẽ. Mỗi khâu sản xuất ra một bộ phận là liên tiếp một khâu kiểm tra dây chuyền tiếp theo để đến khi ra thành phẩm là hoàn thiện”.

Mọi chi phí từ khâu thiết kế đến khâu sản xuất xe lăn Rough Rider đều do  Tổ chức ABS foundation tài trợ, và chính ông Arthur làm chủ tịch. ABS đã mua lại và tặng cho các tổ chức từ thiện Việt Nam từ năm 2006-2008 gần cả ngàn chiếc xe. Tổ chức LDSC (Latter Day Saint Charities) tại Mỹ cũng đã mua tặng cho thủ đô Hà Nội 500 chiếc vào tháng 6.2008. Đặc biệt đã có 250 chiếc Rough Rider vượt đại dương đến tận đất nước Ghana xa xôi, 150 chiếc phục vụ tại chiến trường Iraq...

Với thành công vang dội, tổ chức Otto Bock của Đức đã tìm đến Kiến Tường đề nghị hợp tác sản xuất xe lăn giá cực rẻ chỉ từ 70 - 80 USD chiếc để phân phối khắp thế giới thay thế loại xe trước đây từng sản xuất tại Trung Quốc. Mẫu xe đã được thiết kế và Otto Bock đã cùng với Kiến Tường ký một hợp đồng về sở hữu trí tuệ với mẫu mã hoàn toàn mới đã được bảo hộ. Đầu năm 2009, mẫu xe này được đưa vào sản xuất.

Cao Thụ