Nội dung giao lưu
* Con tôi đang bị bệnh tay chân miệng - nằm ở bệnh viện - tôi vẫn cho em của cháu 4 tuổi vào thăm, sau khi thăm tôi rửa tay mình và con bằng xà phòng diệt khuẩn Lifebuoy như vậy liệu có thể yên tâm?
Nguyễn Thị Hoàng Yến (hoangyenag78@yahoo.com.vn)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Chị cho con vô thăm bé bị bệnh tay chân miệng thì không nên. Thông thường người vào tiếp xúc với bệnh tay chân miệng (nhân viên y tế) có con nhỏ thì phải tắm, vệ sinh thay quần áo trước khi ra khỏi bệnh viên. Những người thăm nuôi bệnh nhân có trẻ nhỏ ở nhà thì cũng phải thực hiện như vậy mới không mang mầm bệnh về cho gia đình. Nói chung trẻ bị tay chân miệng hạn chế thăm nuôi.
* Xin hỏi bệnh tay chân miệng có liên quan đến bệnh “lở mồm long móng” ở động vật không?
Vũ Đức (Bình Dương)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - : Bệnh lở mồm, long móng ở động vật có móng là do một loài Enterovirus gây ra.

Loài này hoàn toàn khác so với các loài virus đường ruột gây bệnh tay chân miệng ở người. Vì vậy hai bệnh này hoàn toàn khác nhau về nguyên nhân và đối tượng.
* Toi chi rua tay voi nuoc, lieu da an toan truoc dich benh?
Tuyết Nga (TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Rửa tay dưới vòi nước mà không có xà phòng thì phải kỳ cọ nhiều hơn mới an toàn. Nên rửa tay với xà phòng diệt khuẩn dưới vòi nước thì độ an toàn mới cao.
* Ngoài Cloramin B khử khuẩn hiện nay còn loại hóa chất nào khác để khử khuẩn bệnh tay chân miệng tiện lợi hơn mà không độc hại có bán tại các nhà thuốc trên cả nuớc? Xin cảm ơn.
leducchi (TP.HCM)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: -

Bạn có thể dùng Cloramine B hoặc nước javel để khử khuẩn mà không phải lo ngại có tác dụng độc hại (nếu sử dụng đúng cách trong mục đích khử khuẩn).

Khử khuẩn cần tiến hành 2 bước:

- Lau chùi đồ đạc, vật dụng, sàn nhà với dung dịch khử khuẩn pha sẵn, để trong 10 - 15 phút (diệt khuẩn).

- Lau lại bằng nước sạch và lau khô (xóa sạch các chất khử khuẩn đã sử dụng).

Bề mặt môi trường sau khi khử khuẩn là hoàn toàn sạch, không có chất độc hại.
* Bé nhà tôi trước đây bị bệnh tay chân miệng rất nặng, sau này đã khỏi bệnh và được bác sĩ cho về nhà chăm sóc theo dõi. Tay trái của bé còn yếu và thỉnh thoảng hay la hét, giật mình vào ban đêm khiến tôi rất lo lắng, liệu bé có bị biến chứng nặng nữa không?
Bảo Loan (Biên Hòa, Đồng Nai)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Tay bé có thể yếu cả năm, chị nên tập thêm vật lý trị liệu để hồi phục nhanh hơn. Việc bé quấy khóc hay giật mình vào ban đêm sẽ giảm dần, có bé kéo dài triệu chứng này vài tháng.
* Thưa bác sĩ, xin cho biết cách phòng tránh bệnh TCM hiệu quả và đơn giản cho trẻ em tại nhà, và cách phát hiện nhanh bệnh này? Cám ơn bác sĩ.
Nguyễn Thị Thu Hương (178/3 Pasteur Q.1, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM):



Về lý thuyết, phòng bệnh tay chân miệng thì rất là đơn giản nhưng thực tế thì không phải vậy. Vì từ nhận thức đúng cho đến hành động đúng thì rất xa nên bệnh vẫn xuất hiện, đến hẹn lại lên. Đa số ai cũng biết phòng bệnh tay chân miệng (bệnh lây từ đường tiêu hoá) là rửa tay đúng, vệ sinh ăn uống, sát khuẩn, diệt khuẩn đồ chơi nơi sinh hoạt của trẻ nhưng khi thực hiện thì... quên, nhất là nhà chưa có trẻ mắc bệnh.

Rửa tay đúng là rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn dưới vòi nước để trôi đi các chất có chứa vi rút bám trên bàn tay. Bàn tay của người lớn thường là môi trường lây bệnh cho trẻ nên trước khi chăm sóc trẻ, chế biến thức ăn thức uống cho trẻ, khi đi làm về vào chăm sóc trẻ, khi trẻ lớn vừa đi ra môi trường bên ngoài về phải rửa tay trước khi tiếp xúc với trẻ nhỏ.

Đa số phụ huynh chỉ chú ý đến vệ sinh ăn uống mà không chú ý đến vệ sinh trong sinh hoạt, không sát khuẩn đồ chơi, sàn nhà và các nơi mà bé có thể chạm tay đến.

Trẻ nhỏ dưới 3 tuổi thì không biết nơi nào sạch, vật gì có thể bỏ vào miệng nên công việc này là của người lớn.

* Xin hỏi hàng ngày tôi dùng trái chanh - vắt lấy nước cốt, hoặc dùng nước rửa tay Lifebuoy - hòa vào nước để lau nhà. Cũng với cách trên, mỗi tuần một lần, tôi rửa đồ chơi cho con. Xin hỏi tôi làm như vậy thay cho việc dùng dung dịch Chloramine có được không vì Trạm Y Tế Phường chỉ phát mỗi hộ gia đình 1 gói bột Choliramine để dùng cho 1 tháng (gồm 4 gói nhỏ 20g, một tuần lau 1 lần). Vả lại mùi của Cholramine như thuốc tẩy nên khi lau nhà hay rửa đồ chơi cho trẻ xong, có mùi hơi khó chịu?
Hiếu Ngân (162 Phan Đăng Lưu, Q.Phú Nhuận, TP.HCM)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - : Cách bạn làm như mô tả, hiệu quả chưa được chứng minh. Bạn không nên áp dụng theo cách này.

Cloramine B và nước javel khi sử dụng đều có mùi nồng đặc trưng gây khó chịu, vì vậy bạn có thể dùng các sản phẩm nước javel khác thay thế như: loại nước javel có thêm hương liệu tạo mùi thơm. Sản phẩm này có bán nhiều trên thị trường, trong các siêu thị. 
* Bé nhà tôi 4 tuổi. Tôi muốn hỏi cách phòng chống bệnh tay chân miệng. Nếu tôi cần mua thuốc khử khuẩn thì có thể mua loại nào, ở đâu. Khi đã nhiễm bệnh nên xử lý như thế nào. Xin cám ơn!
Chu Thuy Hoa ()
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - : Chất khử khuẩn ngành y tế hiện đang xử dụng là Cloramine B, hiện đang được cấp miễn phí tại trạm y tế.

Tuy nhiên, bạn có thể mua các hóa chất diệt khuẩn ở thị trường.

Chất diệt khuẩn thông thường là nước javel. Bạn có thể mua nước javel để khử khuẩn nhưng phải chọn lựa những sản phẩm có nhãn mác và có ghi đầy đủ nồng độ trên nhãn.

Khi sử dụng bạn nên đọc kỹ hướng dẫn ghi trên nhãn.

Theo đề xuất từ trung tâm y tế dự phòng thành phố, bạn nên:

- Pha nước javel theo hướng dẫn ghi trên nhãn, thường có nồng độ là 0,05%. Với nồng độ này bạn có thể làm vệ sinh các bề mặt mỗi ngày.

- Để khử khuẩn hàng tuần bạn nhân đôi nồng độ trên (0,1%).
* Tôi thấy khó phân biệt bệnh sốt phát ban, bệnh thủy đậu, rubela và bệnh tay chân miệng quá. Hiện nay ở Quảng Ngãi có thêm dịch sốt xuất huyết. Xin bác sĩ cho biết cách phân biệt và phòng tránh. Cháu gái tôi (9 tuổi) bị sốt, bênh viện bảo sốt xuất huyết, tối qua về nhà trên người lại nổi lên các hột nước. Xin bác sĩ cho biết là bệnh gì? cách chữa và phòng tránh? Xin chân thành cảm ơn.
Phạm Thái Dương (Quảng Ngãi)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM):

Muốn phân biệt các bệnh trên thì nên gặp các bác sĩ chuyên khoa. Dịch bệnh có thể chồng chéo vào một mùa như thuỷ đậu, sốt phát ban, tay chân miệng, sốt xuất huyết, do vậy phải cùng lúc phải thực hiện nhiều biện pháp phòng bệnh.

Tình huống của bé 9 tuổi nếu nổi mụn nước nhiều ở toàn thân thì có khả năng bị bệnh thủy đậu.
* Cháu bị tay chân miệng ở độ 2 thì có ảnh hưởng gì đến viêm màng não chưa? Tôi rất hoang mang.
LƯU VĂN NAM (71 LÔ A , TỔ 22A, PK2, P.PHÚ THUẬN, Q7, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Tay chân miệng độ 2 là bắt đầu có ảnh hưởng đến thần kinh nhưng vẫn còn an toàn nếu không diễn tiến đến độ 3. Đa số bé bị độ 2 đều không có di chứng gì.
* Neu noi muc nuoc o mu ban tay kem theo trieu chung hoi bi ngua nhung co the binh thuong, khong sot, khong noi o chan hay mieng. Vay xin hoi bac si do co phai la benh tay chan mieng hay khong?
Thanh Lap (Bình Thạnh, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Mụn nước của tay chân miệng thì không ngứa, không đau do vậy nếu trẻ có ngứa thì an tâm là không mắc tay chân miệng hơn. Còn trẻ không sốt vẫn có khả năng mắc bệnh tay chân miệng.
* Con trai em nam nay được 3 tuổi rưỡi cách đây vài ngày bị âm ấm không sốt cao nhưng biếng chơi biếng ăn vì cổ họng bị đỏ và nứu răng bị sưng đỏ đi khám bác sĩ bảo rằng bị viêm apidan cấp, nhưng em thấy rất lo cho nên em xin thử máu và kết quả cho rằng không có vi rút tay chân miệng. Tuy vậy em vẫn rất hoang mang về bệnh tay chân miệng này, bác sĩ cho em cách điều trị và phòng ngừa. Cảm ơn bác sĩ!
phuong (Bien Hoa, Dong Nai)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Hiện nay đa số BS nhi khoa đã được cập nhật thông tin tay chân miệng rồi. Nếu có thắc mắc thì đến BS y khoa tham vấn chứ không có xét nghiệm thông thường nào để biết bị nhiễm vi rút tay chân miệng.
* Cháu gái nhà tôi 21 tháng tuổi. 3 ngày nay cháu bị sốt cao (38 độ C), ăn kém, có nhiều vết loét trên miệng và lưỡi (ở lưỡi nhiều hơn), khi ngủ hay giật mình và quấy khóc. Xin bác sĩ cho biết cháu có phải bị bệnh tay chân miệng không hay là bệnh Hippit? Nên xử trí thế nào? Có cần đưa cháu đến bệnh viện hay có thể tự điều trị tại nhà? Rất mong nhận được câu trả lời sớm của bác sĩ.
Nguyễn Thị Hải (TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Bé lở miệng có thể là tay chân miệng mà cũng có thể là do héc bét (herpes). Muốn biết chắc phải đến thăm khám ở bác sĩ. Nếu trẻ ngủ giật mình thì khả năng tay chân miệng rất cao.
* Bé nhà em 9 tháng tuổi đang ở nhà cùng bà nội, hiện đang có dịch TCM, nên em rất lo ngại, ngoài các biện pháp phòng bệnh như tivi, báo chí hướng dẫn, xin các bác sĩ hướng dẫn thêm những cách khác cụ thể hơn. Trân trọng cảm ơn!
Cao Thị Vĩnh Hảo (29 Hoàng Hoa Thám, P.6, Q.Bình Thạnh)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: -  Những biện pháp phòng bệnh như trên tivi, báo chí hướng dẫn là hoàn toàn phù hợp. Tuy nhiên, vẫn có điều chưa cụ thể.

Như đã biết bệnh không có vắc-xin phòng ngừa hay thuốc điều trị đặc hiệu. Việc phòng bệnh chủ yếu là:

- Rửa tay với xà bông diệt khuẩn thường xuyên cho trẻ và người giữ trẻ.

- Làm sạch mỗi ngày, khử khuẩn hàng tuần: sàn nhà, đồ đạc, vật dụng,... các dụng cụ thường hay tiếp xúc với bàn tay.

Những biện pháp này là những biện pháp không đặc hiệu nhưng thực hiện đều đặn, thường xuyên sẽ phòng được các bệnh truyền nhiễm, kể cả bệnh chân-tay-miệng.

Quan trọng là thực hiện 2 điều trên đầy đủ và đúng cách. 
* Làm sao để phát hiện bệnh tay chân miệng. 2. Cách phòng tránh có hiệu quả nhất. 3. Bệnh tay chân miệng phát triển có theo mùa không. 4. Khám ở tuyến huyện, tỉnh có phát hiện ra bệnh không?
Nguyễn Bá Thuần (Huyện Kiên Lương, Kiên Giang)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM):

Bệnh tay chân miệng thường xuất hiện theo mùa, mỗi năm có 2 đợt: tháng 4, 5, 6; tháng 9, 10, 11. Hiện nay tuyến huyện và tuyến tỉnh đã được tập huấn về phát hiện sớm và điều trị bệnh, nên khám bệnh ở hai tuyến này.
* Cháu ở nhà đang bị sốt cao, nổi mẩn đỏ toàn thân và tai, chân; tay có những nốt đỏ to. Xin hỏi bác sĩ là đó phải là bệnh tay chân miệng, hay chỉ là sốt phát ban thông thường. Hiện tại cháu đã hết sốt và các mụn đỏ đang lặn dần. Thế có cần phải đưa đi bệnh viện kiểm tra không? Xin cảm ơn.
Ánh Nguyệt (Long An)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM):

Thường trẻ bệnh tay chân miệng không nổi đỏ toàn thân và nốt đỏ nhỏ chứ không to. Khi hết sốt, các mụn cũng bay dần thì khả năng mắc sốt phát ban là rất cao. Nếu trẻ hết sốt, mụn đỏ lặn đi và vẫn sinh hoạt ăn uống ngủ bình thường thì không cần phải đi bệnh viện để kiểm tra.
* Biểu hiện của bệnh chân tay miệng. Thời gian ủ bệnh và phát bệnh là bao lâu. Nguyên nhân và cách phòng tránh. Hiện tại đã có thuốc trị cho bệnh này chưa?
Khanh (TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Thời gian ủ bệnh từ 3-6 ngày, thời gian phát bệnh từ 7-10 ngày. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu (thuốc diệt vi rút gây bệnh) nhưng phát hiện sớm biến chứng điều trị kịp thời là rất quan trọng. Các phần khác xin tham khảo các câu trên.
* Xin cho hỏi bé của em được 19 tháng, hiện đang cho bé đi nhà trẻ. Nhưng vẫn lo lắng, không biết có cách nào để phòng tránh được bệnh hay không, ngoài việc giữ vệ sinh sạch sẽ (vì bé của em có tật hay mút tay).
Nguyễn Phạm Mai Thy (139/318KB Lý Chính Thắng, Q.3, TP.HCM)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - : Lo lắng khi trẻ đi nhà trẻ trong mùa dịch bệnh là chính đáng. Phòng bệnh là sự hợp tác giữa trường, cô giáo và phụ huynh.

Dù nhà trường, lớp học đã thực hiện đầy đủ các yêu cầu về vệ sinh và khử khuẩn nhưng nếu trong lớp có hiện diện trẻ bệnh thì việc lây bệnh vẫn có thể xảy ra. Để việc này không xảy ra phụ huynh cần theo dõi sức khỏe của trẻ, khi phát hiện trẻ có dấu hiện bệnh thì nên để trẻ ở nhà và đi khám bệnh chứ không được đưa trẻ đến trường. Điều này là quan trọng để tránh lây truyền bệnh trong lớp học.

Để phòng bệnh chân-tay-miệng, việc giữ gìn vệ sinh cho trẻ và người giữ trẻ là rất quan trọng. Trong đó, việc rửa tay với xà bông diệt khuẩn cần phải thực hiện thường xuyên, đặc biệt là sau khi trẻ chơi.

Ngoài ra, vì trẻ thường tiếp xúc với các đồ chơi, sàn nhà nên nhà cửa, đồ chơi, vật dụng... các bề mặt thường hay có tiếp xúc với bàn tay cần phải làm sạch mỗi ngày và định kỳ khử khuẩn.
 
Ngoài ra, phải hạn chế việc giữ trẻ bệnh và trẻ khỏe mạnh cùng một lúc, tránh để trẻ bệnh tiếp xúc với trẻ khỏe mạnh. Người giữ trẻ cần phải rửa tay với xà bông diệt khuẩn sau khi chăm sóc trẻ...
* Thưa các bác sĩ, tôi được biết khi mắc bệnh này hầu hết các trẻ đều có thể tự khỏi. Chỉ một số trẻ mới bị biến chứng sang não, hoặc suy hô hấp và có thể tử vong. Tôi xin được phép hỏi, tỉ lệ biến chứng này là bao nhiêu? Và nếu phát hiện sớm liệu có thể ngăn chặn bệnh không để xảy ra biến chứng được không?
Nguyễn Xuân Hội (Bà Rịa, Vũng Tàu)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Tỉ lệ biến chứng khoảng 10%, trong số ca có biến chứng thì tỉ lệ tử vong dưới 10%. Phát hiện sớm không ngăn ngừa biến chứng nhưng phát hiện sớm biến chứng điều trị thích hợp sẽ ngăn ngừa được tử vong.
* Con tôi 22 thÁng, vừa rồi cháu bị sốt, ho va sổ muỗi, đi khám NĐ2 thì BS kiểm tra thấy có 1 nốt đỏ trong lòng bàn tay và chẩn đoán bệnh TCM và viêm họng. 3 ngày đầu bé sốt liên tục, được BS theo dõi và cho thuốc hạ sốt, kháng sinh, trị ho và men tiêu hóa, đồng thời cho xét nghiệm máu nhưng không thấy nhiễm trùng. Hiện được 5 ngày và bé đã hết sốt nhưng vẫn còn ho và sổ muỗi, mụt nước trong lòng bàn tay vẫn còn nguyên (1 nốt và không thấy xuất hiện thêm). Xin hỏi vậy tình trạng bệnh của bé như vậy có còn nguy hiểm gì không? Thời gian khỏi bệnh hoàn toàn là bao lâu? Và nếu khỏi bệnh thì bé có bị tái phát lại không? Làm sao để ngừa? Cảm ơn BS.
Hà Thị Hồng Trang (P.Bình An, Quận 2, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Bệnh tay chân miệng 5 ngày hết sốt mụn nước còn nguyên là cũng thường gặp. Thường thì 10 ngày mới hết bệnh vẫn có thể tái nhiễm do đó phải vệ sinh phòng ngừa thường xuyên.
* Tôi vẫn biết rửa tay diệt khuẩn sẽ giúp phòng chống bệnh nhưng sao tôi vẫn thường quên. Làm cách nào để tập thói quen này?
Tiến Minh (TP.HCM)
- Bà Lê Thùy Lan, Đại diện nhãn hàng Lifebuoy:

Số liệu thống kê từ các cơ quan y tế cho thấy chỉ có khoảng 20% người dân có thói quen rửa tay với xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, khi tắm... Trong khi đó, đa số các bệnh và dịch bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, tả lị, thương hàn, H1N1, viêm đường hô hấp cấp... đều có nguồn lây lan thông qua đôi bàn tay. Đó là thực tế đáng báo động cần phải thay đổi thói quen - hành vi phòng chống bệnh.
 
Thói quen bắt đầu từ hành động. Bạn hãy tập cho mình thói quen này trước và tập cho trẻ thực hành thói quen đó.

Bạn chỉ cần nhớ đôi tay ta cứ mỗi cm vuông chứa đến 40.000 vi khuẩn. Do vậy, nếu không rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn thì dù bạn có đang ăn thức ăn ngon, bổ dưỡng hay uống những loại thuốc đắt tiền thì chỉ là phòng ngừa một nửa. Vi khuẩn từ đôi tay bẩn hoàn toàn có thể lây nhiễm chéo trên tay, xâm nhập vào cơ thể và nguy cơ nhiễm bệnh vẫn còn đó.

Có thể ghi nhớ thói quen này bằng cách ghi lại những lời nhắc nhở, dán ở bếp, nhà vệ sinh, tủ lạnh "Nhớ rửa tay với xà phòng diệt khuẩn nhé" để đừng quên thói quen này. Lifebuoy trong hộp sản phẩm 3 bánh xà phòng/hộp hiện có bán tại siêu thị đã có sẵn những sticker ghi nhớ các thời điểm rửa tay. Bạn có thể dùng vừa tạo thói quen, vừa trang trí nhà - bếp đẹp thêm.

Rửa tay với xà phòng diệt khuẩn được hiểu như liều vắc-xin hiệu quả, tiết kiệm mà lúc nào bạn và gia đình đều có thể thực hiện để bảo vệ sức khỏe.

* Bác sĩ cho biết siêu vi trùng gây bệnh tay chân miệng diễn tiến như thế nào trong cơ thể?
Minh Đạt (TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Vi rút gây bệnh tay chân miệng xâm nhập vào cơ thể từ thành họng đi xuống ruột xâm nhập vào máu phát tán ra môi trường xung quanh từ mụn nước, dịch mũi họng, phân, nước tiểu. 90% vi rút sẽ ra khỏi cơ thể sau một thời gian. Khoảng 10% vi rút sẽ tấn công vào vùng não tủy gây ra các biến chứng thần kinh hô hấp tim mạch rồi cũng tự hồi phục nếu bé không tử vong.
* Chào bác sĩ! Những trẻ nào có nguy cơ mắc bệnh cao nhất? Tôi có 2 trẻ được 19 tháng tuổi, tiêm ngừa hầu hết các loại bệnh, nhưng tôi vẫn lo lắng, không biết biểu hiện để phát hiện bệnh này như thế nào?
Ngô Thị Mộng Thu (16/3/12 đường 297, phường Phước Long B, quận 9, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): -

Chủng ngừa hầu hết các loại bệnh thì không ngừa được bệnh tay chân miệng vì bệnh này hiện nay chưa có vắc xin. Cách phát hiện và phòng ngừa đã trả lời ở trên.
* Tại địa phương một số trường hợp mắc bệnh tay chân miệng không có yếu tố dịch tễ rõ ràng như không có tiếp xúc với người bệnh, trong một gia đình có 3 đứa trẻ từ 6 tuổi đến 4 tháng tuổi nhưng chỉ có cháu 35 tháng tuổi là mắc bệnh. Xin chương trình tư vấn giải thích cho một số ý sau: Có phải mầm bệnh có sẵn trong cộng đồng? Tại sao năm 2011 bùng phát mạnh hơn nhiều so với năm 2010? Biện pháp nào làm giảm nhanh tỷ lệ mắc bệnh tay chân miệng. Xin cảm ơn.
Cao Phuc (Quang Ngai)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Mầm bệnh chỉ có khi người mắc bệnh rõ, người mắc bệnh nhẹ không rõ, người lành mang vi rút phát tán ra cộng đồng chứ không có sẵn. Năm 2011 nhiều hơn so với năm 2010 có thể do ý thức phòng bệnh của cộng đồng bị quên sau nhiều năm không nhắc đến (2008-2010), cũng có thể do tác nhân gây bệnh tay chân miệng mới (từ 2008-2010 không xuất hiện) do vậy các trẻ sinh từ năm 2008-2010 sẽ không có miễn dịch của tác nhân này nên số ca bệnh nhiều hơn và nặng hơn.

Biện pháp giảm nhanh tỉ lệ mắc bệnh là cả cộng động cùng tham gia phòng bệnh nhất là các gia đình chưa có trẻ mắc bệnh. Hiện nay chỉ có y tế và giáo dục (nhà trẻ) là tham gia phòng bệnh thôi.

* Khi trẻ bị mắc bệnh tay chân miệng một lần thì có khả năng miễn nhiễm không bị lại hay không?
Ngô Thụy Thanh Dung (865/45/1A2 Nguyễn Ảnh Thủ, Quận 12, TP.HCM)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM:

Bệnh tay chân miệng do nhiều loài virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra.

Nếu mắc bệnh do loài virus nào thì sẽ miễn dịch đối với loài đó. Tuy nhiên, vì đa số bệnh tay chân miệng là nhẹ, có thể khỏi trong vòng 7 đến 10 ngày, bạn không biết là do loài virus nào. Vì vậy bạn có thể mắc lại bệnh tay chân miệng một lần khác khi nhiễm loại virus khác với virus gây bệnh lần trước.

Khả năng miễn dịch chéo giữa các loài thuộc nhóm Enterovirus có ghi nhận nhưng không chắc chắn lắm.
* Em có cháu được 40 tháng, nhưng cháu đã bị tay chân miệng hai lần rồi, Lần đầu cháu bị vào năm ngoái, còn lần hai vào khoảng tháng 2 năm nay. Khi bị lần hai em đi khám, bác sỹ nói cháu nào đã bị một lần thì có thể bị lại khi vào mùa, cho em hỏi như vậy có đúng không ạ? Nếu đúng như vậy xin các bác sỹ tư vấn giúp em cách phòng chống như thế nào để cháu không bị lại khi vào mùa. Em xin chân thành cảm ơn!
Nguyễn Thị Điệp (139/5 Mai Xuân Thưởng, Vĩnh Hải, NT)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM):

Bác sĩ tư vấn như thế là đúng, do vậy việc phòng ngừa phải được thường xuyên cho đến lúc bé trên 5 tuổi thì khả năng mắc bệnh ít hơn.
* Chào bác sĩ, trẻ em chơi với thú nhồi bông có dễ lây nhiễm virus bệnh tay chân miệng không?
Phạm Duy Linh (68-70 Điện Biên Phủ, Q.1, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Đồ chơi nào mà bé có thể bỏ vào miệng là có thể lây bệnh tay chân miệng.
* Tôi nghe nói giữ vệ sinh sạch sẽ có thể phòng ngừa được bệnh này. Tôi có thể mua thuốc vệ sinh hoặc loại xà bông nào để sử dụng. Xin tư vấn giúp.
Huỳnh Minh Ngọc (TP.HCM)
- Bà Lê Thùy Lan, Đại diện nhãn hàng Lifebuoy:



Bạn có thể sử dụng những loại xà phòng diệt khuẩn cho bé và gia đình như xà phòng Lifebuoy, nước rửa tay và sữa tắm Lifebuoy để giúp tay và cơ thể sạch khuẩn. Trong những dịp đi chơi hay ra ngoài, trong điều kiện không có nước, bạn có thể dùng gel rửa tay khô diệt khuẩn Lifebuoy để rửa tay cho bé và gia đình. Sản phẩm này không cần dùng nước sau khi rửa mà vẫn hiệu quả và an toàn.

Tập cho gia đình và con trẻ biết giữ vệ sinh đôi tay, cơ thể thông qua thói quen rửa tay với xà phòng diệt khuẩn sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh không chỉ với virus tay chân miệng mà còn nhiều mầm bệnh khác.

* Trong mùa dịch hiện nay xin quý vị cho lời khuyên đối với các trẻ đang học nhà trẻ và mẫu giáo, vì hiện các cháu chưa biết tự vệ sinh cá nhân. Xin cám ơn.
Đoàn Thanh Phong (98/5 KP3, CMT8, P.QuangVinh, BH, Đồng Nai)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - :

Để có thể an tâm đưa trẻ đi học ở các nhà trẻ, mẫu giáo, phụ huynh và nhà trường cần thực hiện những biện pháp phòng bệnh như sau:

Phụ huynh:

- Giữ gìn vệ sinh cho trẻ, thường xuyên rửa tay cho trẻ cũng như người giữ trẻ.

- Giữ gìn vệ sinh nhà cửa mỗi ngày, làm sạch bằng nước và xà phòng, hằng tuần khử khuẩn 1 lần.

- Theo dõi sức khỏe của trẻ, nếu có dấu hiệu đầu tiên của bệnh thì cho trẻ ở nhà, đi khám bệnh (bất cứ bệnh truyền nhiễm nào chứ không riêng gì bệnh tay chân miệng). Nếu cho trẻ bệnh đi học thì sẽ có nguy cơ lây bệnh cho các bạn cùng lớp, có khả năng gây dịch bệnh bộc phát dẫn đến trường, lớp phải đóng cửa.

Nhà trường:

- Phối hợp với phụ huynh để hướng dẫn trẻ bệnh tại trường phải được đưa trẻ về nhà đi khám bệnh.

- Mỗi ngày làm sạch bằng nước và xà phòng hoặc các dung dịch lau sàn, vệ sinh đồ chơi, các vật dụng...

- Hằng tuần, khử khuẩn 1 lần các vật dụng, sàn nhà như trên.

Mục tiêu ở trường là không để trẻ bệnh hiện diện mà làm sạch, khử khuẩn trường lớp. Làm như vậy sẽ phòng được dịch bệnh bộc phát tại trường.
* Tôi có 1 cháu được 13 tháng tuổi, cháu rất ngoan nhưng thời gian gần đây cháu lại nổi những bớt nhỏ rất ngứa ở tay, chân và sau mông. Vợ chồng tôi đưa cháu đi khám ở bệnh viện Nhi Đồng 2 thì bác sĩ bảo không phải bệnh tay chân miệng mà chỉ do dị ứng thức ăn thôi, rồi cho thuốc về bôi và uống nhưng những vết cũ lặn thì các vết mới lại xuất hiện. Vợ chồng tôi rất lo cho cháu, nhân tiện đây cho tôi hỏi cháu bị sao? Và cách chữa trị thế nào? Xin cám ơn!
Trinh Dinh Thanh (Di An - Binh Duong )
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Theo mô tả thì khả năng cháu bị dị ứng thức ăn rất cao, bụn nước của bệnh tay chân miệng thì không có ngứa. Cách điều trị như BS nhi đồng 2 thì được.
* Con tôi bị bệnh tay chân miệng hồi 13 tháng (nay cháu 24 tháng). Xin hỏi bác sĩ: vậy cháu đã miễn dịch với bệnh chưa? Cháu có có khả năng nhiễm bệnh lại không? Khi cháu mắc bệnh, cháu chưa đi nhà trẻ, ít tiếp xúc bên ngoài, nhà giữ vệ sinh khá tốt lại bị bệnh, chị cháu đã đi trẻ, ở chung lại không bị bệnh. Xin hỏi là tại sao?
Vương Thị Mỹ Nga (Q.3, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Bé 13 tháng mắc bệnh tay chân miệng nay 24 tháng vẫn có thể mắc bệnh lại. Nếu bé lúc 13 tháng tuổi chưa đi nhà trẻ ít tiếp xúc bên ngoài, giữ vệ sinh tốt mà vẫn bị bệnh thì vẫn không lạ đâu.

Vi-rút này rất khó bị tiêu diệt bằng cách rửa tay thông thường. Bàn tay của người lớn, đồ chơi xung quanh trẻ vẫn có thể có vi-rút gây bệnh. Chị cháu ở chung không mắc bệnh nhưng cũng có thể là người mang mầm bệnh hoặc chị cháu bệnh rất nhẹ mà chúng ta không ghi nhận được.
* Tôi muốn mua xà phòng diệt khuẩn để rửa tay và tắm cho bé thì mua ở đâu? Nên dùng sản phẩm gì hiệu quả?
Nguyễn Thị Thủy (TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang)
- Bà Lê Thùy Lan, Đại diện nhãn hàng Lifebuoy:

Bạn có thể sử dụng những loại xà phòng diệt khuẩn cho bé và gia đình như xà phòng Lifebuoy, nước rửa tay và sữa tắm Lifebuoy để giúp tay và cơ thể sạch khuẩn.

Trong những dịp đi chơi hay ra ngoài, trong điều kiện không có nước, bạn có thể dùng gel rửa tay khô diệt khuẩn Lifebuoy để rửa tay cho bé và gia đình. Sản phẩm này không cần dùng nước sau khi rửa mà vẫn hiệu quả và an toàn.

Tập cho gia đình và con trẻ biết giữ vệ sinh đôi tay, cơ thể thông qua thói quen rửa tay với xà phòng diệt khuẩn sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm bệnh không chỉ với virus tay chân miệng mà còn các mầm bệnh khác.

* Con tôi được 34 tháng tuổi đã đi nhà trẻ, bé bị tay chân miệng được 5 ngày, bé được bác sĩ cho uống vittamin A và viên ngậm kẽm đến nay các mụn nước đã lành nhưng vẫn còn nổi lên vài mụn nước. Vậy cho tôi hỏi: 1. Con tôi đã hết tay chân miệng hay chưa? 2. Bé có bị tái phát lại hay không? 3.Chăm sóc bé nhưng thế nào để phòng tránh tay chân miệng?
Kim chi (49/2 KP6, P.Thống Nhất, Biên Hòa, Đồng Nai)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Bé bị bệnh tay chân miệng 5 ngày thì có thể đã an toàn qua giai đoạn nặng nhưng tốt nhất phải theo dõi đến 10 ngày thì mới hết bệnh. Bé vẫn có thể mắc lại bệnh tay chân miệng do vậy việc vệ sinh khử khuẩn bằng xà bông khử khuẩn, phòng bệnh vẫn phải làm thường xuyên và rất có lợi vì nếu thực hiện việc này ngoài việc phòng ngừa bệnh tay chân miệng còn phòng ngừa nhiều bệnh khác như tiêu chảy cấp, cúm...
* Nguyên nhân dẫn đến bệnh tay chân miệng là gì? Bệnh này lây nhiễm qua đường nào? Trong khu vực nhà em đang ở, vừa có em bé 3 tuổi bị bệnh này, dẫn đến tử vong. Địa phương đã cho xịt thuốc gần khu vực này. Như vậy, chính xác những biện pháp nào em nên áp dụng để chống bệnh này? Những dấu hiệu khi mắc bệnh tay chân miệng là gì? Lứa tuổi như em có mắc bệnh này không? Khi đã mắc bệnh này thì chữa bệnh như thế nào?
Võ Thị Kim Oanh (141/11 Tôn Thất Thuyết, F.15, Q.4, TP.HCM)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - :

Bệnh tay chân miệng là do nhóm virus đường ruột (Enterovirus) gây ra, đặc biệt virus EV 71 gây bệnh nặng.

Các đường lây bệnh:

- Bệnh lây do tiếp xúc trực tiếp các bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân...

- Bệnh lây qua các giọt nước bắn từ miệng người bệnh đến người lành khi nói chuyện, ho, hắt hơi... (giống trường hợp lây bệnh đường hô hấp như cúm A, sởi, thủy đậu...).

- Bệnh cũng còn lây qua bàn tay nhiễm virus từ môi trường có người bệnh hiện diện (đồ đạc, vật dụng... thường hay tiếp xúc với bàn tay): khi bàn tay bị nhiễm bẩn không được rửa tay nếu đưa lên miệng, mũi, mắt thì nguy cơ mắc bệnh rất lớn. 

- Vì là nhóm virus đường ruột phát triển trong hệ thống tiêu hóa vì vậy bệnh còn lây qua đường ăn uống (đường phân, miệng: virus theo phân ra ngoài nhiễm vào thức ăn và sử dụng thức ăn bị nhiễm khiến nguy cơ mắc bệnh rất lớn).

- Như chúng ta biết, bệnh không có vắc-xin phòng ngừa, không có thuốc đặc trị. Việc phòng bệnh dựa vào vệ sinh cá nhân, vệ sinh khử khuẩn các đồ đạc, vật dụng, đồ chơi, sàn nhà... có tiếp xúc với trẻ bệnh.

Người lớn như bạn có thể mắc bệnh nhưng rất hiếm và nếu có bệnh thì cũng rất nhẹ.
* Thưa bác sĩ Khanh, làm thế nào để phát hiện một cách sớm nhất bệnh tay chân miệng ở trẻ nhỏ? Các biểu hiện mà cha mẹ có thể dễ dàng nhận biết được là gì? Khi phát hiện cách xử trí tốt nhất là gì? Cám ơn bác sĩ!
Hoàng Phương Thảo (Hương Trà, Thừa Thiên - Huế)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM):

Trẻ nhỏ không biết nói thường có biểu hiện ban đầu là bỏ ăn, chảy nước miếng nhiều, quấy khóc khi cho ăn là do bé có mụn nước trong miệng làm cho bé đau. Lúc này nên tìm thêm các dấu hiện bóng nước ở những nơi khác. Cách xử trí tốt nhất là theo dõi sát và phát hiện các dấu hiệu biến chứng để mang trẻ đến bệnh viện kịp thời.
* Cách điều trị và phòng chống bệnh tay chân miệng tại gia đình?
Đinh Thị Thu Hương (Lagi, Bình Thuận)
- Bà Lê Thùy Lan, Đại diện nhãn hàng Lifebuoy:

Giúp phòng chống bệnh, bạn và gia đình nên thường xuyên rửa tay với xà phòng diệt khuẩn và tập - duy trì thói quen này trong gia đình. Bàn tay sạch khuẩn không chỉ giúp phòng chống bệnh tay chân miệng mà còn giúp bạn, gia đình và trẻ em trong nhà phòng chống nhiều bệnh khác như tả, lị, thương hàn... Những khi cần phải rửa tay với xà phòng diệt khuẩn gồm: trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, khi tắm, trước khi chế biến thức ăn và vệ sinh cho trẻ...

* Tôi có 1 bé trai được 32 tháng tuổi, cách đây mấy ngày phát hiện cháu có nhiều mụn nước nhỏ, đưa đi Bệnh viện Nhi đồng 1 khám thì bác sỹ nói bị tay chân miệng sau đó kê toa thuốc để uống rồi cho về. Tôi có hỏi cháu có phải kiêng cữ gì không, bác sỹ nói không cần. Tuy nhiên trong toa thuốc không có thuốc bôi bên ngoài, cháu không sốt nhưng tôi vẫn rất lo lắng, một ngày tôi rửa ráy cho cháu 4 tới 5 lần nhưng chưa hết, giờ tôi phải làm sao để cháu nhanh khỏi? Xin nhờ bác sỹ tư vấn giúp.
nguyen anh vuong (Số 10 Hoa Cau, P.7, Q.PN, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM):

:
Trẻ bị bệnh tay chân miệng không cần kiêng cữ gì, các mụn nước bên ngoài da không cần bôi gì cả, việc vệ sinh những mụn nước này như bình thường, chỉ một ngày một lần là được. Bé không sốt là tiên lượng tốt. Bốn ngày thì chưa hết đâu, từ 7-10 ngày mới hết. Không có thuốc nào làm bệnh hết nhanh hơn.
* Ngay khi phát hiện ra con có những triệu chứng giống như bệnh tay chân miệng, mệt, sốt nhẹ, nổi bong bóng nước... như thông tin công bố; nếu nhà ở xa bệnh viện thì cách điều trị ban đầu cho cháu như thế nào?
Tuan (Seoul, Hàn Quốc)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Nếu nghi ngờ bé bị bệnh tay chân miệng mà nhà ở xa bệnh viện thì phải theo dõi sát bé. Nếu bé vẫn ngủ vẫn sinh hoạt như khi chưa mắc bệnh thì 7-10 ngày bé sẽ tự khỏi. Trong thời gian này nếu thấy bé yếu tay chân, ngồi không vững, sốt liên tục, giật mình, chới với khi bắt đầu ngủ hay khi vừa mới nằm ngửa ra... thì bé này có khả năng biến chứng nên mang đến bệnh viện ngay. Khả năng biến chứng chỉ chiếm khoảng 10% trong tất cả các trẻ bệnh.
* Sau khi chơi ở công viên hay các khu vui chơi..., các bé thường hay ăn uống và trước khi cho bé ăn, tôi dùng dung dịch rửa tay Lifebuoy dạng gel để rửa tay cho trẻ. Xin hỏi là dùng dung dịch này không rửa lại tay bằng nước thì có đảm bảo an toàn khi trẻ cầm nắm thức ăn không?
Ngọc Hân (162/3 Phan Đăng Lưu, Q.Phú Nhuận)
- Bà Lê Thùy Lan, Đại diện nhãn hàng Lifebuoy:

Gel diệt khuẩn khô Lifebuoy là sản phẩm diệt khuẩn không dùng nước, do vậy bạn hoàn toàn có thể sử dụng khi bé cần rửa tay trong điều kiện không có nước: sau khi đi chơi ở công viên, trước khi ăn bên ngoài, sau khi đi vệ sinh ở những nơi công cộng không có sẵn xà phòng diệt khuẩn... Hiệu quả sử dụng và diệt khuẩn tương tự như các sản phẩm xà phòng, nước rửa tay phải dùng nước mà vẫn an toàn.

* Vì sao bệnh tay chân miệng ngày càng tăng lên một cách kỷ lục? Bệnh này đã nghiên cứu được loại vacxin nào chưa? Vi sao lúc trước nói bệnh này chỉ tập trung chủ yếu ở trẻ em độ tuổi 1-3, vậy mà vừa rồi em đọc bài báo có nói một bé tử vong do tay chân miệng 13 tuổi là sao vậy? Xin các bác sĩ tư vấn giúp. Em xin cảm ơn!
Phan Ha (26 Lê Quý Đôn, Đông Hà, Quảng Trị)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - : Bệnh chân-tay-miệng xuất hiện từ năm 2003 và xuất hiện hàng năm cho đến nay. Mùa dịch 2011 xảy ra với số ca mắc bệnh tăng kỷ lục so với 2 mùa dịch lớn trước (vào năm 2003, 2007).

Chẩn đoán virus xác định đó là EV 71 chủng C4 là chủng lần đầu có tại VN, chủng này đã gây dịch lớn tại Trung Quốc năm 2008.

Điều này giải thích mùa dịch năm nay đặc biệt số trẻ lứa tuổi 1-3 tuổi mắc bệnh nhiều hơn so với những năm trước.

Bệnh chân-tay-miệng xảy ra chủ yếu ở trẻ nhỏ nhưng không phải người lớn không mắc bệnh. Người lớn ít khi mắc bệnh là do đã có miễn dịch từ nhỏ.

Điều này lý giải tại sao có trẻ 13 tuổi tử vong do chân-tay-miệng nhưng những trường hợp như vậy là rất rất hiếm.
* Tình hình dịch bệnh như hiện nay, tôi có nên cho con mình đi học hè tại trường mầm non hay không (con tôi được 3 tuổi rưỡi rồi)? Xin bác sĩ hãy nói cụ thể hơn về khả năng lây bệnh, và cách phát hiện bệnh sớm nhất. Cám ơn!
Tâm (quận 9, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM):
:

Theo thống kê của bệnh viện thì số trẻ mắc bệnh chỉ có 20% là đi nhà trẻ, còn các bé còn lại do mắc bệnh từ tại nhà, do đó đi học hay không đi học vẫn phải áp dụng biện pháp vệ sinh phòng ngừa.

Khả năng lây bệnh là do vi-rút có trong nước miếng, dịch mũi họng, phân, nước tiểu, dịch bóng nước của trẻ bệnh phát tán ra môi trường xung quanh, vi-rút này tồn tại trong đồ ăn thức uống, sàn nhà đồ chơi, vật dụng sinh hoạt hằng ngày, bàn tay của người chăm sóc trẻ và sẽ tấn công vào cơ thể trẻ qua đường miệng.

Cách phát hiện sớm tham khảo câu trả lời trước.

* Cách phát hiện sớm nhất có phải là sốt?
Minh (Quận 9, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Không phải tất cả các bé bệnh tay chân miệng đều có sốt. Những bé sốt thì thường có biến chứng hơn, đặc biệt là có sốt cao liên tục hay sốt liên tiếp hơn 2 ngày. Cách phát hiện sớm là khi trẻ quấy khóc than đau miệng bỏ ăn thì phải tìm hiểu ngay bé có lở miệng không, tìm xem ở lòng bàn tay, bàn chân mông gối có lở bóng nước không.
* Benh tay chan mieng co chu ky dich khong, may nam lai co mot dot dich lon nhu nam nay?
Nguyen Van Son (Quan 1)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - : Bệnh chỉ được ghi nhận từ năm 2003 tại TP.HCM, có nhiều trẻ mắc và tử vong.

Từ đó dịch lưu hành hàng năm, 2007 một đợt dịch lớn xảy ra lần 2 và năm nay 2011 hiện đang xảy ra một đợt dịch lớn tương tự với nhiều ca mắc kỷ lục.

Vì bệnh chỉ ghi nhận trong vòng 8 năm gần đây nên để xác định có chu kỳ hay không là điều cần theo dõi và nghiên cứu thêm. Hiện nay chỉ biết là 3 đợt dịch cách nhau 4 năm.
* Con tôi 5 tuổi, cháu đang học mẫu giáo làm cách nào để phòng ngừa tay chân miệng nếu chẳng may trong lớp có bé bị bệnh? Tôi có nên mua vitamin uống bổ sung để tăng sức đề kháng không, nếu có thì uống loại nào? Cám ơn bác sĩ.
Thu An (Hóc Môn, TP.HCM)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Tại các trường mẫu giáo trong thành phố đã thực hiện đúng dịch phòng ngừa tay chân miệng nên khả năng mắc tại trường thì rất thấp. Nhưng trẻ có thể mắc bệnh từ hàng xóm hoặc từ người lớn trong nhà do đó việc vệ sinh phòng bệnh phải thực hiện tại nhà.

Việc uống viatamin tăng sức đề kháng không quan trọng bằng vệ sinh khử khuẩn để diệt vi rút gây bệnh trong môi trường ăn uống và sinh hoạt của trẻ.
* Theo ý kiến của chị Lan, phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ ở nhà trẻ như thế nào là an toàn nhất?
Duy Hiền (TP.HCM)
- Bà Lê Thùy Lan, Đại diện nhãn hàng Lifebuoy:

Rửa tay với xà phòng diệt khuẩn là biện pháp phòng ngừa hiệu quả giúp diệt vi khuẩn. Thói quen của nhiều phụ huynh và trẻ em là quên hoặc không rửa tay với xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, khi tắm. Trong khi các bé thường có thói quen cho tay vào miệng dù tay bẩn, chính vì thế vi khuẩn có cơ hội xâm nhập trực tiếp vào cơ thể.

Lưu ý bàn tay sạch không có nghĩa là nhìn sạch, ngửi không mùi là đã sạch. Nhiều phụ huynh và trẻ có thói quen chỉ rửa tay với nước và nghĩ rằng tay trắng không mùi là đã sạch, trong khi vi khuẩn thường không thể nhìn thấy được và có thể trú ẩn trong kẽ tay, móng tay.

Chính vì vậy, để giúp phòng bệnh bạn và gia đình nên thường xuyên rửa tay với xà phòng diệt khuẩn để giữ cho đôi tay sạch. Tập cho trẻ thói quen rửa tay với xà phòng diệt khuẩn để bé có thể tự bảo vệ sức khỏe của bản thân.

* Mùa hè tôi định cho con đi học bơi. Nhưng tôi nghe nói có dịch tay chân miệng bùng phát. Chắc phải dời ý định sang năm sau. Xin hỏi sự lo lắng của tôi có chính đáng không? Xin cám ơn!
Mai Anh Toàn ()
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: - : Lo lắng của bạn về đi bơi ở hồ bơi trong mùa dịch bệnh chân-tay-miệng là hoàn toàn chính đáng.

Bệnh chân-tay-miệng có nhiều thể, trong đó có những thể rất nhẹ không cần có chăm sóc của y tế người bệnh vẫn khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường.

Nguồn nước trong hồ bơi có thể bị nhiễm nếu người bệnh như trên đi tắm tại đó.

Để có thể ngừa lây bệnh khi đi tắm ở hồ bơi, điều kiện cần thiết là:

- Các hồ bơi, phải thực hiện đầy đủ các quy định về vệ sinh khử trùng nguồn nước.

- Người đi bơi cần tuân thủ các quy định của hồ bơi. VD: người có bệnh thì không nên đi bơi, không ăn uống dưới hồ bơi...

Đảm bảo 2 điều kiện trên thì việc tắm ở hồ bơi mới được an toàn.
* Con cháu 21 tháng, xin cho cháu biết cách phòng và chống bệnh tay chân miệng khi bé thường hay bú tay?
Phuong Thao (Phuong 3, Thi xa Tay Ninh)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Bé hay bú tay là phản xạ bình thường, cách phòng đối với bé này cũng như các bé khác. Cần giữ bàn tay sạch và nơi nào bàn tay bé có thể chạm tới như: đồ chơi, bình sữa, sàn nhà,... thì phải vệ sinh hàng ngày và khử khuẩn hàng tuần.
* Muốn sát trùng nền nhà, đồ chơi của trẻ thì dùng thuốc gì? Mua ở đâu? Còn tay chân trẻ thì tôi dùng Lifebouy thường mua ở tạp hóa, vậy có đủ để sát trùng tay chân miệng không? Hay có loại nào tốt hơn xin chỉ dùm. Cám ơn!
Lê Bá Nam (Bình Quới, Châu Thành, Long An)
- Bà Lê Thùy Lan, Đại diện nhãn hàng Lifebuoy:

Rửa tay với xà phòng diệt khuẩn là biện pháp phòng ngừa hiệu quả giúp diệt vi khuẩn. Thói quen của nhiều phụ huynh và trẻ em là quên hoặc không rửa tay với xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, khi tắm. Trong khi, đôi tay ta tiếp xúc với rất nhiều môi trường bên ngoài và là nguồn lây lan vi khuẩn, chính vì thế việc rửa tay với xà phòng diệt khuẩn giúp bạn giữ cho đôi tay mình luôn sạch khuẩn, giúp phòng chống dịch bệnh.

Theo khảo sát của Unicef rửa tay thường xuyên với xà phòng có khả năng làm giảm tới 40% nguy cơ nhiễm bệnh. Trong khi đó, theo khảo sát của chúng tôi có tới 50% dân số Việt Nam chưa bao giờ sử dụng xà phòng trong một năm. Điều đó chứng tỏ việc quan tâm đến sức khỏe, nói đúng hơn là ý thức và thói quen phòng bệnh của cộng đồng còn rất thấp.

* Thưa bác sĩ Trương Hữu Khanh, bệnh tay chân miệng có biểu hiện như thế nào, chữa trị ra sao?
Nghệ (Vinh - Nghệ An)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Biểu hiện bệnh cũng tương tự như câu trên, bệnh thường diễn biết khoảng 7-10 ngày sẽ tự khỏi. Việc điều trị chủ yếu là giảm đau, ăn thức ăn lỏng dễ tiêu, hạn chế vận động, vệ sinh răng miệng. Quan trọng nhất là làm sao phát hiện triệu chứng của biến chứng để đi bệnh viện. Nếu thấy bé giật mình chới với, sốt cao liên tục đi đứng lảo đảo, ngồi không vững, run tay khi cầm vật dụng, yếu tay chân nên mang trẻ đến bệnh viện ngay.
* Xin bác sĩ cho biết nguyên nhân nào gây ra bệnh tay chân miệng? Và cách phòng ngừa? Xin cám ơn bác sĩ!
Pham Binh Minh (Biên Hòa, Đồng Nai)
- Bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm y tế dự phòng TP.HCM: Bệnh tay-chân-miệng do một số loài virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra, chủ yếu là các loại Coxsackie. Ngoài ra, còn có loài Enterovirus 71 gây bệnh nặng thường có biến chứng.

Bệnh không có thuốc điều trị đặc trị cũng như vắc-xin phòng bệnh vì vậy việc phòng bệnh chủ yếu dựa vào các biện pháp vệ sinh cá nhân và vệ sinh - khử khuẩn môi trường (sàn nhà, đồ đạc, vật dụng thường có tiếp xúc với bàn tay). Đây là những biện pháp không đặc hiệu nhưng cũng đảm bảo có hiệu quả nếu được làm đều đặn, thường xuyên và đúng cách.
* Ở độ tuổi nào thì có nguy cơ bị bệnh tay chân miệng nhất? Cách phòng tránh hữu hiệu và nhận biết bệnh qua các triệu chứng bệnh như thế nào?
Lê Văn Lượm (Trà Vinh)
- Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM): Đa số là dưới 5 tuổi, đặc biệt là dưới 3 tuổi; trẻ lớn và người lớn thì rất hiếm gặp.

Cách phòng ngừa hữu hiệu nhất là vệ sinh ăn uống bảo đảm bàn tay mẹ và bàn tay bé không bị nhiễm khuẩn. Ngoài ra, đồ chơi và sàn nhà cũng phải sạch vì nơi này vi rút gây bệnh có thể bám vào.

Nhận biết bệnh chủ yếu là triệu chứng bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông, gối không ngứa không đau đôi khi có kèm theo lở miệng do bóng nước mọc trong miệng vỡ ra.

Video đang được xem nhiều
GỬI PHẢN HỒI
 
 
Chia sẻ:
Thanh Niên Online hoan nghênh ý kiến của bạn đọc. Các thảo luận sẽ được xem xét trước và có thể được lược trích khi đăng tải. Thanh Niên Online giữ quyền từ chối những lời lẽ xúc phạm cá nhân, tổ chức; lời lẽ trái thuần phong mỹ tục, vi phạm pháp luật. Bạn đọc thảo luận bằng tiếng Việt có dấu. Ý kiến của bạn đọc không nhất thiết thể hiện quan điểm của Thanh Niên Online.