Bằng chứng về kiệt tác thất lạc của Leonardo da Vinci

(TNO) Các nhà nghiên cứu ở đại học California, San Diego, tuyên bố đã tìm thấy manh mối của một bí mật từng đánh đố thế giới nghệ thuật trong năm thế kỷ: số phận kiệt tác thất lạc của danh họa Leonardo da Vinci.

Từng làm mê mẩn các sử gia trong gần 500 năm, bằng chứng về sự hiện hữu của một bức họa mất tích từ lâu của Leonardo da Vinci có vẻ như đã được xác nhận trong cuộc nghiên cứu vốn dĩ được xem là một vụ khám phá nghệ thuật của thế kỷ.

Theo tờ Telegraph, một đội nghiên cứu đã sử dụng camera nhỏ và đèn nội soi để quan sát phía sau một bức bích họa thuộc thế kỷ 16 vốn được vẽ trên những bức tường của Sảnh 500 trong Cung điện Vecchio, trụ sở lịch sử của chính quyền Florence.

Hoạt động tỉ mỉ này là kết quả 35 năm tìm kiếm của một nhà khoa học Ý chuyên về các bí ẩn nghệ thuật. Nó tiết lộ dấu vết của chất màu trong khoảng trống giữa hai vách vốn ẩn kín trong năm thế kỷ.

Cuộc thăm dò đã phát hiện một dấu hiệu độc nhất vô nhị của bậc thầy thời Phục hưng, những mẩu chất màu đen trùng với loại màu mà Leonardo da Vinci sử dụng trong tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, bức Mona Lisa.

Chất màu đen được tạo ra từ việc pha trộn mangan và sắt tương ứng chính xác với loại màu không chỉ được dùng để vẽ bức Mona Lisa mà còn cả một bức nổi tiếng khác là St John the Baptist.

“Đây là loại màu đặc trưng được Leonardo sử dụng và không có trong tác phẩm của những họa sĩ khác”, ông Maurizio Seracini, lãnh đạo nhóm nghiên cứu phát biểu hôm 12.3.

Ông khẳng định khám phá về chất màu là bằng chứng rõ rệt đầu tiên cho thấy tác phẩm của Leonardo da Vinci nằm phía sau một bức họa mô tả cảnh chiến tranh lớn được họa sĩ Giorgio Vasari vẽ sau đó trên cùng vị trí.

Vào năm 1953, Leonardo da Vinci từng được thuê vẽ một bức bích họa lớn có tên Trận chiến Anghiari nhằm trang hoàng những bức tường của Sảnh 500.

Những người cùng thời đã ca ngợi tác phẩm, vốn mô tả trận chiến giữa thành Milan và liên minh nước Ý do Cộng hòa Florence dẫn đầu, là “trường phái của thế giới” song nó không còn được ưa thích về sau.

Bức họa biến mất 60 năm sau, khi Vasari, một người hâm mộ tác phẩm của Leonardo da Vinci, được thuê mở rộng và tu sửa đại sảnh. Ông đã vẽ sáu bức bích họa mới trên các bức tường. Một trong số chúng, bức Trận chiến Marciano ở thung lũng Chiana đã thay thế tác phẩm của Leonardo da Vinci.

Trong nhiều thế kỷ qua, từng có những đồn đại rằng Vasari có thể đã bảo quản tác phẩm của Leonardo da Vinci bằng cách xây một bức tưởng giả mà trên đó ông vẽ bức tranh của mình.

Vào năm ngoái, khi sử dụng kỹ thuật tia X và radar, các nhà nghiên cứu phát hiện có một kẽ hở giữa tác phẩm của Vasari và bức tường gốc của lâu đài.

Giáo sư Seracini thuộc Đại học California, San Diego, đã bỏ ra 35 năm để cố gắng chứng minh rằng lâu đài chứa một trong những báu vật lớn lao chưa được khám phá của thời Phục hưng.

Ông tin sự hiện diện của bức họa thất lạc được ám chỉ trong một manh mối khó hiểu mà Vasari vẽ trong tác phẩm của mình, một lá cờ quân sự mang dòng chữ “Cerca Trova”, nghĩa là “Hãy tìm thì sẽ gặp”.

Để chứng minh lý thuyết của mình, nhóm nghiên cứu của Seracini đã khoan một số lỗ nhỏ không rộng hơn 2cm tại các vết nứt hiện hữu trong tác phẩm của Vasari.

Các nhà khoa học đã đưa những chiếc camera nhỏ vào trong lỗ và phát hiện dấu vết của những chất màu đen, cam và trắng. Cuộc thăm dò cũng tìm thấy chất liệu hữu cơ màu đỏ có thể là sơn hoặc véc-ni được dùng để bảo vệ bức họa.

“Dữ kiện rất khích lệ. Dù chúng tôi vẫn trong giai đoạn nghiên cứu sơ bộ và cần phải làm nhiều việc hơn để giải đáp bí ẩn, bằng chứng gợi ý chúng tôi đang tìm kiếm đúng chỗ”, ông Seracini nói.

Các nhà nghiên cứu chỉ được phép khoan ở rìa của khu vực mà họ tin là bức Trận chiến Anghiari ẩn phía sau. Họ hy vọng có thể khám phá thêm bằng chứng nếu Chính phủ Ý cho phép khoan ở trung tâm bức họa.

Ông Terry Garcia, Chủ tịch điều hành của Hội Địa lý Quốc gia Mỹ, đơn vị tài trợ dự án và quay phim tài liệu về khám phá, phát biểu: “Chúng tôi đã chờ đợi điều này từ lâu. Nhóm nghiên cứu đã tiết lộ một bí mật có từ 500 năm qua. Nó có tầm quan trọng không chỉ với nước Ý mà còn với cả thế giới”.

Tuy nhiên, những người hoài nghi nói sự hiện diện của bức họa là chuyện hoang đường. Tomaso Montanari, một giáo sư lịch sử nghệ thuật tại Đại học Naples, nói khám phá “không có giá trị khoa học”.

Giáo sư Seracini cho biết có thể tháo gỡ bức họa của Vasari, lấy tác phẩm của Da Vinci ra, và gắn lại như cũ.

Câu hỏi còn lại là nhà chức trách Ý có cho phép tháo bức họa của Vasari để khám phá kiệt tác của Leonardo da Vinci hay không.

Sơn Duân

>> Vatican lần đầu tiên mở cửa Mật khố
>> Trình làng nàng Mona Lisa “trẻ hơn”
>> “Diện kiến” Leonardo da Vinci
>> Tranh Leonardo Da Vinci hội tụ tại London
>> Phát hiện tuyệt tác của Leonardo da Vinci?