Những người ham mê đồ cổ trong cả nước không ít nhưng nữ giới “chơi” đồ cổ thì chẳng nhiều, chỉ là con số đếm trên đầu ngón tay. Trong đó, Nguyễn Thị Tú Anh là cái tên được nhiều người biết đến.
Duyên với cổ vật
Tú Anh tự nhận mình là người có duyên với cổ vật. Chính vì thế, ngoài thời gian chăm chút, kinh doanh cửa hàng thủ công mỹ nghệ, hàng lưu niệm trên đường Đồng Khởi (Q.1, TP.HCM), hầu như chị đổ toàn tâm sức đi tìm những mảnh vỡ, những món đồ còn lại qua thời gian. “Khoảng thời gian về chơi lúc nghỉ hè, hay lúc sơ tán bên ngoại ở vùng quê Hà Bắc đã làm tôi mê mẩn với văn hóa dân gian”, Tú Anh chia sẻ.
|
Trâm đồng thời kỳ Đông Sơn
|
Mới đầu cũng chỉ đơn giản là giữ gìn những vật dụng cũ của bà, sau đó thấy một số đồ cổ bị “đối xử” tệ quá nên chị xin hay mua về. Dần dần chị dần thích tìm hiểu lịch sử và văn hóa, rồi trở nên đam mê những món đồ cổ xưa.
Chị kể, 10 năm trước, tình cờ đến thăm một ngôi chùa ở Hưng Yên, chị phát hiện ra ba chú nghê sứt mẻ nằm lẫn trong đống xà bần. Thế là chị moi ra, xin mua lại và bắt đầu đi “săn” nghê. “Săn” nghê cực khó vì nó quá hiếm, lâu lâu mới tìm được một con. Đến giờ, mơ ước “bách nghê”(một trăm con nghê) của chị đã thành sự thật. Trong đó, có những chú nghê có từ thời Trần, Lê.
Sau gần 20 năm đi “lượm lặt”, người phụ nữ này đang sở hữu hơn 40 bộ sưu tập (đồ gốm, công cụ, binh khí, pháp lam…) với gần 10.000 cổ vật thuộc nhiều thời kỳ.
Bộ sưu tập trang sức cổ
Với bản tính của một người phụ nữ, Tú Anh đặc biệt dành niềm đam mê cho trang sức cổ.
|
Vòng tay "o ngã kép" bằng đồng thời Đông Sơn
Vòng tay "chân nam" đồng thời Đông Sơn
Khuyên tai bầu vú bằng vàng thời Óc Em
Thạch anh thời Sa Huỳnh, cũng tìm thấy ở thời kỳ Đông Sơn và Óc Eo
Hạt Lạt Ma thời kỳ Đông Sơn
Vòng đeo tay bằng đồng cho trẻ em thời văn hóa Đông Sơn - Ảnh: Nguyên Trương
|
BST của chị có những chiếc vòng tay bằng đá của nền văn hóa Phùng Nguyên được tìm thấy ở khu vực Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Việt Trì. Đây là giai đoạn cách đây từ 3.700 năm đến 4000 năm. Các hiện vật là minh chứng cho thời kỳ kỹ thuật chế tác đá phát triển cực thịnh. Tiếp theo đó chị dẫn chúng tôi đến với những chiếc xuyến của văn hóa Gò Mun. Một giai đoạn giao thời giữa văn hóa Phùng Hưng và văn hóa Đông Sơn.
Trong gia tài trang sức, đồ sộ nhất là bộ sưu tập thời Đông Sơn. Bởi lẽ, chị mê nhất và tìm tòi nhiều nhất về giai đoạn văn hóa này. Mỗi món đồ nhỏ đều là một cái duyên chị tình cờ bắt gặp hay nghe người giới thiệu rồi lặn lội đi đến từng miền quê ở Thanh Hóa, Phú Thọ, Hà Tây, Yên Bái để mua về. Với giai đoạn văn hóa này, chị đang cất giữ những sợi dây chuyền, khuyên tai bằng thạch anh, đá. Trong đó chị có đến hơn 500 chiếc khuyên tai hình vành khăn. Chị say sưa kể về những chiếc vòng tay bằng đồng là biểu trưng cho giai đoạn văn hóa Đông Sơn. Thời kỳ đồ đồng phát triển cực thịnh với sự tinh tế của họa tiết và kỹ thuật. Món nữ trang là nơi lưu giữ lại những họa tiết tiêu biểu cho một thời, như hoa văn vặn thừng hay hoa văn hình dấu ngã được chạm khắc tinh xảo trên trang sức. Đặc biệt, có cả những hạt nạm vàng rất hiếm được tìm thấy trong văn hóa Đông Sơn này.
Trong bộ sưu tập đó còn có cả chiếc vòng tay bằng thủy tinh như biểu hiện cho sự giao lưu văn hóa giữa văn hóa Sa Huỳnh và văn hóa Đông Sơn. Khuyên tai hình hai đầu thú là loại trang sức cổ độc đáo được coi là đặc trưng của văn hóa Sa Huỳnh vào thời đại kim khí. Chị sung sướng khoe cặp khuyên tai bầu vú bằng vàng thời Sa Huỳnh mà chị cho rằng mình rất may mắn được sở hữu.
Chị vẫn đeo những trang sức cổ ấy để làm duyên như một phong cách của mình. Vào những giờ rảnh rỗi, chị cùng đứa con gái nhỏ lại ngồi tỉ mẩn xỏ từng chiếc vòng cổ, khuyên tai, vòng tay bằng những hạt đá, thạch anh cổ mà chị cất giữ.
Bảo Sa
