Mấy ngày qua, giá lúa gạo trong nước cứ liên tục tăng đã tạo ra tâm lý lo ngại trong người tiêu dùng về một cơn sốt gạo mới. Hiện giá gạo 5% các đơn vị xuất khẩu đang mua từ 9.200-9.300 đ/kg và gạo 25% từ 8.500-8.600 đ/kg, tùy vùng. Trong khi đó thì giá lúa tươi mua tại ruộng đều ở mức trên 5.000 đ/kg, lúa khô còn cao hơn.
Tuy nhiên theo nhận định của giới kinh doanh lương thực, không thể có chuyện thiếu gạo.
Ông Huỳnh Công Thành, Giám đốc Công ty lương thực TP.HCM, cho rằng nguyên nhân chính dẫn đến giá lúa gạo tăng cao là do tạm thời mất cân đối cung cầu. Cụ thể là đến thời điểm này vụ hè thu tại ĐBSCL đã thu hoạch từ lâu, vụ thu đông thì mới bắt đầu thu hoạch lác đác, nên các nguồn cung ứng gạo không còn nhiều. Trong khi đó thì nhu cầu xuất khẩu đang tăng, nhất là sau khi VN trúng thầu xuất sang Philippines. Ngoài ra, còn có nguyên nhân không mới là một số doanh nghiệp (DN), dù không có kho dự trữ nhưng vẫn cứ ký hợp đồng cung ứng gạo. Đến thời điểm này, khi bị đối tác hối thúc thì mới nháo nhào chạy đi mua, đã góp phần đẩy giá lên cao. Tuy nhiên, theo ông Thành thì tình hình hiện nay chủ yếu là do yếu tố tâm lý tác động, hoàn toàn không phải do thiếu gạo, vì nguồn tồn kho tại các DN còn rất nhiều, trong khi vụ thu đông tại một số vùng thuộc ĐBSCL đang thu hoạch. Riêng hợp đồng với Philippines thì năm tới mới bắt đầu giao gạo.
Ông Nguyễn Anh Phong, Giám đốc Công ty nông sản thực phẩm Tiền Giang, cũng cho rằng việc sốt giá cục bộ hiện nay là do một số DN vẫn cứ kinh doanh theo kiểu ăn xổi ở thì, đã ký hợp đồng rồi mà chưa có chân hàng, nên phải chạy mua và tạo áp lực tăng giá. Thậm chí, giữa lúc nhu cầu đang cao, thấy giá tăng một số người còn có tâm lý trữ lúa gạo lại để chờ. Hoặc có những người không kinh doanh gạo nhưng thấy giá tăng cũng tung tiền ra mua dự trữ, góp phần làm cho thị trường nóng lên.
Giá lúa tăng, dĩ nhiên ở những vùng đang thu hoạch thì bà con nông dân rất vui mừng, trong khi những nơi đã thu hoạch xong từ lâu rồi thì… buồn. Ông Trương Văn Bảy, Chủ nhiệm HTX Mỹ Thành (Cai Lậy, Tiền Giang), cho biết ở vùng này, bà con nông dân đã bán hết cách nay chừng tháng rưỡi, khi giá lúa vừa nhích lên hơn 5.000 đ/kg. Hiện giá lúa IR-50404 đang ở mức 5.500-6.000 đ/kg và lúa chất lượng cao như Jasmine, từ 6.500-7.000 đ/kg, nhưng người dân tiếc vì đâu còn lúa để bán. Theo ông Bảy thì nói nông dân trữ lúa chờ giá là oan cho họ, vì chỉ có thương lái và các DN mới có điều kiện trữ. Do vậy, giá lúa tăng nhưng nông dân chưa thể vui vì họ chỉ hưởng lợi rất ít, chủ yếu là ở một số vùng đang thu hoạch mà thôi.
Hoàng Phương