Nhà máy điện trấu này dự kiến sẽ được khởi công xây dựng vào cuối năm 2010 và tạo ra nguồn điện có giá thành rẻ hơn sản xuất điện hiện nay đến 30%.

Việt Nam là một trong những nước sản xuất gạo hàng đầu thế giới, vì vậy lượng trấu tạo ra cũng dồi dào thuộc loại nhất, nhì toàn cầu. Năm 2007, Việt Nam sản xuất gần 36 triệu tấn lúa, trong đó hơn một nửa từ vựa lúa ĐBSCL. Với sản lượng lúa gieo trồng 3 vụ mỗi năm, lượng trấu thu được có thể đạt 7,5 triệu tấn vào năm 2010. Khoảng một nửa lượng trấu hiện được sử dụng để làm thức ăn gia súc, phân bón, ván ghép, chất đốt cho các hộ gia đình ở nông thôn..., còn lại bị bỏ phí. Trấu thừa đang là vấn đề đau đầu của nhiều nhà máy xay xát vì họ không có đủ kho bãi để chứa. Vào những mùa cao điểm, các nhà máy phải trả từ 200.000 - 300.000 đồng để thuê ghe đến chở đi đổ, lại còn cho thêm các chủ ghe 20 lít dầu. Nhiều chủ ghe đem trấu đổ lại trên sông gây ô nhiễm môi trường rất lớn.

Sẽ rất kinh tế và tiện ích nếu trấu được sử dụng cho nhà máy nhiệt điện. Theo tính toán của các chuyên gia, để tạo ra 1 kWh điện cần 1,6 - 2,2 kg trấu. Ông Trần Quang Cử, chuyên gia của Công ty tài chính quốc tế (IFC) thuộc Ngân hàng Thế giới (WB), cho rằng Việt Nam có thể lắp đặt các nhà máy điện trấu có công suất từ 160 - 180 MW gần những vùng nguyên liệu. Nếu sử dụng mỗi năm 1,5 triệu tấn trấu có thể tạo ra một nguồn năng lượng điện tương đương 1 - 1,2 TWh (1 TWh bằng 1 tỉ kWh).

Giá 1 kg trấu hiện khoảng 200-300 đồng. Các nhà máy xay xát gạo ở ĐBSCL thừơng nằm cạnh sông nên rất thuận tiện cho việc vận chuyển trấu cung cấp cho các nhà máy nhiệt điện. Một lợi thế nữa là Chính phủ đã có kế hoạch xây dựng ba trung tâm nông nghiệp thử nghiệm gạo ở Long An, Tiền Giang và An Giang. Kế hoạch này sẽ tạo điều kiện cho các nhà máy điện thu gom trấu.

Nhà máy điện trấu đã được phát triển ở Thái Lan, Philippines, Campuchia, Ấn Độ... từ nhiều năm qua. Cuộc khủng hoảng năng lượng dầu mỏ trong những năm 1973 đã khiến các quốc gia nhanh chóng tìm kiếm những nguồn năng lượng khác và trấu được xem là khả dụng và kinh tế. Nó giúp làm giảm áp lực về nhu cầu điện năng từ các nhà máy thủy điện hay nhiệt điện sử dụng những nguyên liệu đốt khác, giúp làm sạch môi trường. Ông Lê Phúc Lâm, Giám đốc dự án Công ty Tân Hiệp Phúc, cho biết nhà máy điện trấu do sử dụng nguyên liệu sạch nên sẽ giảm được phát thải khí nhà kính. Theo tính toán của ông, với 9 MW điện nối lưới sẽ giảm phát thải khoảng 41.804 tấn CO2/năm so với cách sản xuất nhiệt điện truyền thống. Công ty Tân Hiệp Phúc có kế hoạch xây dựng nhà máy điện trấu tại huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang với tổng vốn đầu tư 18,8 triệu USD, thời gian sử dụng của thiết bị từ 25-30 năm. Ngoài sản phẩm là điện, dự án còn tạo ra lượng tro trấu cũng có tính thương mại cao, cung cấp cho các công ty sản xuất phân bón, cho ngành xây dựng, thời trang, luyện thủy tinh... nhờ trong tro có đến 90% hàm lượng silic. Giá tro trấu trên thị trường thế giới khoảng 50-100 USD/tấn.

Minh Quang