Án tham nhũng kéo dài vì liên quan đến “người nhà nước”

Tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Công an, Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng viện KSND tối cao đã đăng đàn phân tích rõ hơn các ý kiến ĐB QH.

Đại tướng Lê Hồng Anh, Bộ trưởng Công an cho rằng nguyên nhân các vụ án tham nhũng kéo dài, bởi đây là loại tội phạm khó xử lý trong điều tra, thu thập chứng cứ. Ngoài ra, đối tượng phạm tội thường liên quan đến các cơ quan nhà nước, người có chức vụ, có trình độ đối phó với cơ quan điều tra. Một khó khăn nữa là việc phân cấp quản lý cán bộ, phải chờ xin ý kiến cấp có thẩm quyền trước khi xử lý. Đặc biệt là công tác giám định rất phức tạp, mất rất nhiều thời gian. Một nguyên nhân nữa, theo Bộ trưởng là sự phối hợp giữa các cơ quan tư pháp chưa chặt chẽ, kinh nghiệm và năng lực của đội ngũ cán bộ còn thiếu. "Tôi cũng thừa nhận là một số cán bộ điều tra cũng có lúc tiêu cực, thiếu tinh thần trách nhiệm", ông Lê Hồng Anh nói.

Viện trưởng Viện KSND tối cao Trần Quốc Vượng cho rằng, băn khoăn của các ĐB QH về việc án treo áp dụng với án tham nhũng nhiều quá là chính đáng. “Về phía Viện kiểm sát, chúng tôi cũng đã phát hiện những trường hợp mà tòa xét xử nhẹ, cho hưởng án treo không đúng, chúng tôi đã kháng nghị. Trong năm vừa qua, tỷ lệ từ 50-55% các kháng nghị là theo hướng tăng mức hình phạt, không cho hưởng án treo”, ông Vượng nói. Cũng theo ông Vượng, về những vụ án tham nhũng trọng điểm kéo dài, vì thông thường đây là vụ án phức tạp, khó, cực khó về thu thập chứng cứ, đánh giá chứng cứ. “Cái điểm khó nhất là công tác giám định, mất nhiều thời gian, kinh phí cho giám định, mà lại có nhiều quan điểm khác nhau. Ví dụ vụ Điện kế điện tử, suốt từ 2005 đến cuối năm vừa rồi mới xử được, xung quanh chỉ vấn đề giám định. Do đó, cần phải ngay lập tức thành lập trung tâm giám định quốc gia để giải quyết việc này”, ông Vượng phân tích.

Bộ trưởng Công an Lê Hồng Anh thừa nhận: “Một số cán bộ điều tra cũng có lúc tiêu cực...” - Ảnh: L.Q.P

Về vụ PCI, ông Vượng nói: “Với tư cách là cơ quan đầu mối về tương trợ tư pháp, chúng tôi có văn bản đề nghị Nhật chuyển hồ sơ từ 2008 nhưng đến tháng 4.2009, Nhật mới chuyển hồ sơ trên 3.000 trang, Viện KSND tối cao đã chuyển ngay cho Cơ quan điều tra Bộ Công an dịch, mà phải dịch chính xác, vì vậy ĐB sốt ruột là đúng, nhưng cũng mong các đại biểu thông cảm”.

Giải thích về việc tỷ lệ án treo cao, Chánh án TAND tối cao Trương Hòa Bình nói: Về 37% số bị cáo phạm tội về tham nhũng được tòa cho hưởng án treo thì có thể nói là do họ có được những điều kiện đầy đủ để được hưởng án treo. Ví dụ như họ đã khắc phục hậu quả, nộp lại tiền do hành vi phạm tội gây ra; họ có nhân thân tốt, có quá trình cống hiến, có thành tích, có thể còn là con của bà mẹ Việt Nam anh hùng... Họ hội tụ đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật để được hưởng án treo. “Vấn đề là trường hợp nào án treo áp dụng sai không hoặc có trường hợp nào tiêu cực không? Tôi cũng không loại trừ là có tiêu cực”, ông Bình quả quyết.

Ông Bình cam kết, chúng tôi sẽ tiếp tục rút kinh nghiệm và tiếp tục kiểm tra xử lý tiếp những trường hợp có vi phạm. Còn những trường hợp áp dụng đúng pháp luật thì phải ủng hộ. Không thể để một người có đủ các tình tiết, mức độ cho hưởng án treo mà lại không cho hưởng án treo, vì đây là một chế định được pháp luật quy định.

Chiều 5.11, QH thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Nhiều ý kiến đề nghị không thông qua luật này.

Phó chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội QH Đặng Như Lợi mở đầu phiên thảo luận với việc dẫn ý kiến tại cuộc thảo luận tổ rằng, nhiều ý kiến đề nghị không thông qua dự luật tại kỳ họp lần này. Ông Lợi nói: "Nếu đa số như vậy thì QH cũng nên đổi mới quy trình làm luật, nên xin ý kiến ĐB xem có tiếp tục xây dựng luật này không?". Nhiều đại biểu lo ngại việc giảm thuế cho các doanh nghiệp xây nhà cho học sinh, sinh viên, công nhân và người có thu nhập thấp bị lợi dụng, tiền hỗ trợ không tới tay người nghèo mà có thể rơi vào túi doanh nghiệp trung gian.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh đã phát biểu giải thích thêm sự cần thiết của luật này. Ông Ninh cho rằng, vì ngân sách của Nhà nước còn khó khăn nên rất cần huy động các nguồn lực xã hội để xây dựng nhà ở cho người nghèo, học sinh, sinh viên, công nhân. Chính phủ đã ban hành rõ các tiêu chí được hỗ trợ, giao trách nhiệm cho từng cơ quan nhằm tránh thất thoát, lách luật gây thất thu ngân sách, hỗ trợ không đúng đối tượng. Kết luận phiên thảo luận, Phó chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên cho biết sẽ gửi phiếu xin ý kiến của các ĐB QH, sau đó mới có căn cứ để quyết định có nên tiếp tục xây dựng và thông qua luật này không.

Thanh Phong (ghi)