*Nếu có xung đột hoặc điểm nóng trên biển Đông, ông có tự tin khẳng định Hải quân ta có thể hoàn thành nhiệm vụ mà nhân dân giao phó?

- Tùy theo mức độ, nhưng khi có xâm phạm vào khu vực chủ quyền thì ta quyết giữ. Ta kiên quyết bảo vệ chủ quyền, dù phải chiến đấu hy sinh. Hải quân nhân dân VN là một trong những lực lượng hải quân có tính chiến đấu rất cao.

Trong lịch sử dân tộc, chúng ta luôn luôn phải đối đầu với các lực lượng mạnh hơn nhiều lần. Nếu ta có dốc toàn lực mua sắm trang bị thì cũng không thể bằng họ được, nhưng ta phải có lực lượng để ngăn ngừa chiến tranh, ngăn ngừa xung đột. Nếu ta yếu quá thì không đủ sức để bảo vệ chủ quyền vùng biển rất rộng lớn của Tổ quốc, sẽ bị xâm phạm, xâm lấn và dễ dẫn tới xung đột. Do đó, ta phải có phương tiện để ngăn ngừa, ta phải có quyết tâm chiến đấu và cũng phải có thực lực.

	Ở quần đảo Trường Sa, bình thường tàu cá Trung Quốc vào gần đảo thì chúng tôi xua đuổi, nhưng khi có bão xảy ra, chúng tôi cho vào trú đậu, khi bị tai nạn thì cấp cứu, nuôi ăn, cho thuốc men, hết bão rồi trả về. Bởi vì lúc bão gió thiên tai thì phải giúp đỡ, đó là thông lệ quốc tế.

*Nhiều đại biểu QH cho rằng các xã ven biển nên thành lập các trung đội, đại đội dân quân tự vệ biển, ông thấy đề xuất này thế nào?

- Phát triển dân quân tự vệ biển là rất cần thiết, nhưng tôi lưu ý hiện nay là thời bình, Nhà nước ta chủ trương huấn luyện sẵn sàng chiến đấu; các lực lượng này chỉ được trang bị vũ khí khi có từng nhiệm vụ cụ thể. Đi trên biển có cái khó là phải kiểm soát vũ khí. Đã có trường hợp vụ việc dân sự ở trên đất liền mang ra biển giải quyết hoặc sử dụng vũ khí không đúng theo quy định của pháp luật và luật biển quốc tế.

Hoàng Sa: Đấu tranh kiên trì

*Có ý kiến cho rằng các quốc gia Đông Nam Á cần đoàn kết lại để đấu tranh về vấn đề Trường Sa, chống lại tuyên bố về đường lưỡi bò trên biển Đông của Trung Quốc. Xin cho biết quan điểm của ông?

- Ta chấp nhận cả song phương và đa phương để giải quyết vấn đề ở biển Đông. Hiện nay, các nước đều cố gắng giải quyết vấn đề bằng đàm phán hòa bình. Xảy ra xung đột tất cả các bên đều không có lợi. Trung Quốc cũng phụ thuộc vào biển Đông rất nhiều.

*Về quần đảo Hoàng Sa, phương hướng của ta về đấu tranh khẳng định chủ quyền quần đảo này thế nào, thưa ông?

- Hiện các nước ASEAN và Trung Quốc đã ký DOC, đang đàm phán để tiến tới ký COC. Thỏa thuận DOC có hai điểm quan trọng là: giữ nguyên hiện trạng, không làm phức tạp thêm tình hình; giải quyết tranh chấp bằng hòa bình, đàm phán, không xử lý các vấn đề bằng đe dọa vũ lực. Đây là thỏa thuận có giá trị trên toàn biển Đông, trong đó có Trường Sa, Hoàng Sa. Còn riêng về Hoàng Sa, chúng ta sẽ đấu tranh lâu dài bằng biện pháp hòa bình, dựa vào các chứng cứ lịch sử, thông lệ quốc tế. Chính vì vậy vừa rồi chúng ta tổ chức hội nghị, hội thảo về biển Đông để đưa ra những chứng cứ của chúng ta.

Riêng đường lưỡi bò mà Trung Quốc đưa ra, chúng ta không bao giờ chấp nhận, các nước Đông Nam Á cũng không chấp nhận.

DOC mới ở mức độ tuyên bố về ứng xử trên biển Đông, COC ở mức cao hơn là đưa ra Bộ các quy tắc cụ thể về ứng xử trên biển Đông.

*Cụ thể, để đấu tranh khẳng định chủ quyền Hoàng Sa, ta đã, đang và sẽ làm gì?

- Ta đang tiếp tục thu thập chứng cứ, thu thập tài liệu, đấu tranh bằng ngoại giao hòa bình, bằng pháp lý, cần thiết thì có thể tổ chức hội thảo quốc tế để quốc tế hiểu rằng về lịch sử, pháp lý, Hoàng Sa là của VN. Vấn đề này chắc phải đấu tranh lâu dài, cần thiết đến cả đời con, đời cháu chúng ta.

Bảo vệ ngư dân

*Quan điểm của ông thế nào về vụ nhân viên vũ trang Trung Quốc đánh đập, cướp tài sản của ngư dân trong cơn bão số 9 vừa qua?

- Hiện nay, bà con ta đánh cá ở vùng biển của VN, trừ Hoàng Sa đang tồn tại tranh chấp, đây là quần đảo của VN nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng. Ngư dân ta vào sát khu vực quân sự thì bị xua đuổi. Chúng ta đã có phản đối, vì khi vào khu vực đó ngư dân chúng ta chỉ đánh cá đơn thuần.

"Tôi đã có 3 lần gặp Tư lệnh Hải quân Indonesia, tôi cũng đã đến tận trụ sở của hải quân vùng biển hay có ngư dân VN đánh cá. Tôi nói với họ là không nên đối xử thô bạo với ngư dân, có thể cảnh cáo, bắt phạt nhưng không nên dùng vũ lực. Chúng ta cũng đã cứu giúp rất nhiều ngư dân Trung Quốc, Hồng Kông, Philippines… Tư lệnh Hải quân Indonesia cũng nói với tôi là ông sẽ chuyển tải thông điệp này tới chính phủ, nghị viện nước họ".

Phó đô đốc Nguyễn Văn Hiến

Bão số 9 vừa qua, một số nhân viên vũ trang Trung Quốc đối xử tàn bạo với ngư dân ta như vậy là không được, chúng tôi cực lực phản đối. Ở quần đảo Trường Sa, bình thường tàu cá Trung Quốc vào gần đảo thì chúng tôi xua đuổi, nhưng khi có bão xảy ra, chúng tôi cho vào trú đậu, khi bị tai nạn thì cấp cứu, nuôi ăn, cho thuốc men, hết bão rồi trả về. Bởi vì lúc bão gió thiên tai thì phải giúp đỡ, đó là thông lệ quốc tế.

Sắp tới trong các chuyến thăm hải quân các nước, chúng tôi cũng sẽ đề cập trực tiếp đến vấn đề này.

*Với trách nhiệm của mình, hải quân sẽ làm gì để bảo vệ, trấn an ngư dân?

- Xin khẳng định với bà con là đánh cá trong vùng biển 200 hải lý của ta là an toàn, không bị xua đuổi. Kể cả ở khu vực Trường Sa cũng không bị xua đuổi, chỉ trừ khu vực điểm quân sự do họ chiếm đóng trái phép, bà con không nên vào khu vực 3 hải lý ở gần điểm quân sự. Hoàng Sa là của ta, nhưng phía Trung Quốc đã tạm chiếm đóng nên bà con không nên vào sát đảo. Trong trường hợp bão gió thì có thể vào tránh bão.

Káp Thành Long (ghi)