Chi hàng ngàn tỉ đồng đầu tư, mỗi năm tốn thêm khoảng nửa ngàn tỉ đồng trợ giá, xe buýt ở TP.HCM không chỉ có mục tiêu “giảm tải phương tiện cá nhân” mà còn được kỳ vọng xây dựng hình ảnh văn minh đô thị. Thế nhưng, thực tế không như mong muốn...
Nhếch nhác, chạy ẩu
“Lên nhanh đi, nhanh đi!”. Gần 10 hành khách đang ngồi ở trạm chờ xe buýt gần giao lộ Nguyễn Thị Minh Khai - Cao Thắng giật bắn người khi nghe tiếng quát của nhân viên trên chiếc xe buýt số 2 (Sài Gòn - Bến xe miền Tây) đang ào ào lao tới. Rồi khi người cuối cùng mới kịp đặt một chân lên bậc cửa xe, tài xế đã nhấn ga cho xe lăn bánh khiến khách chúi nhào về phía trước, may mà chụp kịp thanh chắn nên không ngã.
Khách trên xe im thin thít, chăm chú nhìn đường trong khi tài xế liên tục nhấn còi xin đường. Thỉnh thoảng, một vài người khách lại ngã dúi về phía trước do bác tài thắng gấp. Xe đến đường 3 Tháng 2 cũng là lúc tại đây đang ùn tắc giao thông nhưng tài xế vẫn không giảm tốc độ, khi thì lấn vào đường dành cho xe gắn máy, lúc thì tràn sang phần đường ngược lại để vượt lên. Nhận thấy tiếng còi xe vẫn không ăn thua, tài xế quay sang nhân viên soát vé, cao giọng: “Mày dẹp đường coi!”. Lập tức, anh nhân viên bỏ xấp vé và tiền vào túi áo, nhoài người ra ngoài cửa thông gió thét vào những người đi xe gắn máy: “Lấy cái chân ra! Muốn chết hả!...”. Người đi đường thấy xe buýt cứ lao ào ào, nhấn kèn dồn dập lại thêm phụ xe la hét đòi đường nên đều khiếp vía dạt ra.
“Đ.M, nhìn cái gì. Đập chết m. mày bây giờ!”. Nhiều khách trên xe giật bắn mình khi thấy nhân viên xe buýt tay chỉ trỏ, miệng la lối... như muốn ăn tươi nuốt sống một thanh niên đi xe gắn máy đang nhìn chiếc xe buýt chạy ẩu với thái độ giận dữ. Chưa kịp định thần, khách lại nghe tiếng mắng mỏ: “Chạy kiểu bà thì nên nhắm mắt lại, lúc mở ra là thấy đang ở trong... nhà thương liền hà!”, lần này là tài xế bỏ quan sát đường, nhoài đầu ra mắng người phụ nữ đang vội vã dắt xe đạp băng qua đường... Nhìn vẻ mặt sợ hãi đến tội nghiệp của người phụ nữ kia, một cô gái trẻ ngồi cạnh tôi chỉ lên tấm bảng nội quy dành cho nhân viên, tài xế tiếp viên xe buýt và những khẩu hiệu tuyên truyền người dân đi xe buýt được gắn đầy trên xe, nhăn mặt: “Chạy kiểu này thì làm sao "buýt an toàn, buýt thân thiện,... buýt đi làm,... buýt đi chơi... hả anh?".
|
| Xe buýt thường đón, trả khách không đúng phần đường quy định - Ảnh: M.Nam |
Trưa 16.10, chúng tôi đón xe buýt gần bùng binh Cây Gõ về trung tâm thành phố. Trên xe khá đông khách. Và cũng như nhiều xe buýt khác chúng tôi đi, tài xế thản nhiên nhấn còi, nhấn ga cho xe chạy ào ào, lạng ra, tấp vào dòng xe hai bánh... để “đua” đến trạm dừng, nhà chờ. Chúng tôi không dám nhìn về phía trước và cả hai bên đường vì sợ có thể phải chứng kiến tai nạn do chính chiếc xe mình đang ngồi gây ra. Đến đoạn đường Vĩnh Viễn (gần Lý Thường Kiệt), một chiếc xe hai bánh phóng nhanh cắt ngang đầu xe buýt khiến tài xế phải thắng gấp muốn cháy bánh. Anh này lập tức kéo cửa thò đầu ra ngoài văng tục: “Đ.M!, chạy kiểu gì vậy! Chán sống hả?”... Chưa hết, đến đoạn đường Lý Thái Tổ, hành khách tiếp tục bị tra tấn bởi cảnh rao bán hàng hóa trên xe hệt như những chuyến xe chợ thời cách đây mấy chục năm...
Vô cảm và mất an toàn
Tiếp tục tìm một trạm xe buýt khác, chiếc xe buýt (tuyến Sài Gòn - Củ Chi) trờ tới xuống khách. Em Nguyễn Công Thành, học sinh lớp 6, trường Hoàng Hoa Thám trong bộ đồng phục học sinh, tay xách cặp chạy đến hỏi người phụ xe đang ngồi ngay cửa: “Anh ơi, xe này có chạy hết đường Trường Chinh không?”. “Lên đi, khi nào tới thì biết”, phụ xe trừng mắt trả lời với giọng gắt gỏng.
Chúng tôi bước lên xe buýt 53N-5856, nhân viên nhà xe không thèm hỏi, cầm xấp vé trên tay tiến đến đứng trước mặt nhìn. Hiểu ý, chúng tôi lên tiếng: “Tôi đến đường Cộng Hòa”. Chẳng thèm nhìn mặt khách, nhân viên móc trong túi áo ra hai cái vé bèo nhèo đã xé từ trước đưa cho chúng tôi rồi buông một câu: “6 ngàn”. Cũng với thái độ vô cảm là nhân viên tuyến xe số 54 cũ rích. Do xe chạy nhanh và nhồi, một phụ nữ say xe, buồn nôn, lên tiếng: “Làm ơn cho xin cái bao”. Nhân viên nhà xe ngồi hàng ghế trước đang mải mê đọc báo, vừa liếc nhìn vị khách kia, vừa gắt gỏng: “Sao lúc lên xe không xin, giờ mới xin!”. Nghe thế, người phụ nữ vừa xin bao để định nôn cúi mặt im lặng.
Trưa 24.9, mọi người đứng chờ xe buýt trên đường Nguyễn Thị Minh Khai (Q.1) tỏ ra bất bình khi chứng kiến hình ảnh bạo lực của một nhân viên xe buýt mang biển số 53N - 5322. Khi chiếc xe này vào trạm rước khách, bà Dương Thị Mười Một, ngụ ở ấp Mỹ Hòa, xã Mỹ Thành, H.Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang xách giỏ đồ nặng nề bước vội lên xe. Nhân viên soát vé đang ngồi trên ghế, chả thèm nhìn khách, hất hàm hỏi: “Đi đâu bà?”. Bà Một đáp: “Cho về Bến xe Miền Tây”. Anh nhân viên tỏ vẻ tức tối: “Xuống đi bà ơi, xe này đi Bến xe Chợ Lớn”. Bà Một vội luống cuống xuống xe vì xe bắt đầu lăn bánh. Thấy vậy, nhân viên xe buýt liền đứng dậy, dùng tay đẩy bà Một khiến bà loạng choạng suýt ngã xuống đường, rồi thản nhiên đóng cửa xe lại. Chiếc xe vọt đi trước sự bức xúc, la ó của mọi người.
Nói về xe buýt, ông Trần Nguyễn Tông (ở Củ Chi), cán bộ một phòng nghiệp vụ của Q.5, TP.HCM, tâm sự: “Đi xe buýt nhiều, tôi thấy nhiều chiếc xe người phục vụ trên xe rất cáu bẳn, ăn nói rất thô lỗ với khách”. Ông kể: “Có lần ba cha con tôi đón xe buýt lên thành phố, bị cô nhân viên quát: Ngồi gọn vào, có một vé mà ngồi bày ra. Lý do, hai con tôi dưới tuổi quy định phải mua vé”. Còn chị Thu Thủy, nhân viên văn phòng ở Q.3, nhớ mãi không quên việc bị tài xế xe buýt phun nước bọt trúng mặt. “Trưa 5.9, trong khi có khá đông người đứng chờ đèn đỏ ở ngã tư Lê Văn Sỹ - Trần Quang Diệu, bỗng tôi nghe tiếng đằng hắng rồi từ trên xe buýt người tài xế phun nước miếng xuống trúng người. Bất chấp sự khó chịu của người đi đường, gã tài xế vẫn cười hô hố và thản nhiên đùa giỡn với tiếp viên. Không hiểu các ngành chức năng nghĩ gì khi những nhân viên xe buýt có hành vi vô văn hóa như thế?”.
Trong những ngày đi trên hàng chục tuyến xe buýt để ghi nhận, dù không phải là tất cả đều tệ nhưng cảnh chúng tôi thường gặp nhất là những câu nói trống không, vô cảm, đại loại như “xuống không?”, “ra đi”, “xuống nhanh”, “cửa này nè”... giống như những chuyến xe chợ cách đây vài chục năm. Bên cạnh đó là gương mặt nhiều khách ngồi trên xe buýt mà căng như dây đàn vì bác tài cứ một tay cầm vô-lăng, tay kia cầm điện thoại di động, chân liên tục nhấn ga, đạp thắng... Cuối cùng, chúng tôi phần nào hiểu ra, vì sao nhiều người gọi xe buýt là “hung thần” đường phố.
|
Bên cạnh xe buýt, taxi cũng là loại phương tiện chạy ẩu không kém. Hình ảnh thường gặp trên đường là loại phương tiện này đi sai làn đường, chen vào làn đường dành cho xe 2 bánh khi dòng ô tô gần giao lộ bị ùn; quay đầu giữa đường hoặc thoải mái tấp vào đón trả khách mà đôi khi chả cần xin đường; thậm chí lấn tuyến đi ngược chiều làn đường ngược lại (ảnh)... gây mất an toàn giao thông.
 |
| Ảnh: M.Nam |
|
Minh Nam - Lê Nga