Không suy giảm nhanh thành áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) và cũng không đi chậm để đến chiều mới đổ bộ như dự báo của NCHMF (Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương) mà từ 10 giờ sáng 2.11, bão số 11 đã bắt đầu hoành hành nhiều giờ liền tại Phú Yên. Trước đó, bão cũng đã ập vào Quy Nhơn, gây ngã đổ, ngập ngụa nhiều nơi.
Đến trưa, tâm bão bắt đầu mở rộng, càn quét toàn địa phận Phú Yên và một phần Bình Định với sức gió mạnh cấp 8 - 9 - 10, giật cấp 11 - 12. Với sức gió này không thể gọi là ATNĐ mà là bão nhiệt đới, như JTWC (Hải quân Hoa kỳ) ghi rõ trên bản đồ dự báo ngày 1.11. Những dữ liệu này khi đối chiếu cùng lúc với các dự báo quốc tế của Mỹ, Nhật, Hồng Kông được NCHMF tích hợp trên trang nhà thì thấy họ đúng, mình sai trong khi đúng ra, mình phải đúng và họ có thể sai. Họ là khách, không thông thuộc địa hình địa mạo, lại cư trú bên ngoài vùng trời vùng biển VN trong khi mình là chủ, thông thuộc mọi đường ngang ngõ tắt...
Ở thời điểm 1.11, chỉ còn 24 giờ nữa là bão đến, các dự báo gần như thông báo bởi sai số rất thấp, các phòng chức năng của NCHMF ứng trực 24/24, cập nhật ảnh vệ tinh 30 phút/lần... mà sao tin bão khẩn cấp về bão số 11 vẫn cứ bị sai? Trước bão, Phó giám đốc NCHMF, ông Lê Thanh Hải còn nói: "Có khả năng, bão sẽ tiếp tục suy yếu (sau khi suy yếu thành ATNĐ - NV) trước khi đổ bộ vào đất liền". Thực tế không như ông nghĩ! Rốt cuộc, NCHMF đã "đính chính" tại bản tin cuối cùng: "Chiều nay 2.11, sau khi đi vào địa phận các tỉnh Bình Định - Khánh Hòa, bão số 11 đã suy yếu thành ATNĐ. Tối nay ATNĐ đã suy yếu thành một vùng áp thấp". Tin này lại có cái sai: Khánh Hòa cách biệt Phú Yên bởi đèo Cả và có vùng vịnh với nhiều chướng ngại nên bão rất hiếm vào và thực tế là từ sáng 2.11, tại Nha Trang, nhiều du khách ra bờ biển ngắm sóng, vừa nhấm nháp bia vừa chụp hình lưu niệm!
Cái sai trong dự báo hồi bão số 9 đã đưa đoàn chỉ đạo của Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải đến, đặt đại bản doanh tại 2 nơi mà bão không chịu đến, đến khi bão đổ bộ Quảng Ngãi - Quảng Nam, ông phải tức tốc lên trực thăng bay ra đảo Lý Sơn, rồi bay lên Kon Tum, đau lòng chứng kiến cảnh đổ nát, điêu tàn.
Cái sai lần này nhẹ hơn nhưng giống như trường hợp Quảng Ngãi hồi bão số 9 (bão đổ bộ buổi sáng mà vẫn còn dự báo chiều tối bão mới vào), NCHMF đã góp phần dẫn đến tâm lý chủ quan trong ngư dân, người dân các tỉnh thành nam Trung Bộ, đặc biệt là tỉnh Phú Yên do trước đó đoàn chỉ đạo của Chính phủ lại đặt đại bản doanh tại... Ninh Thuận.
May mà đến 9 giờ sáng 2.11, Bộ trưởng NN-PTNN Cao Đức Phát đã kịp thời có mặt tại Tuy Hòa trước khi bão đến 1 tiếng, chứ không thì ông cũng lại "chạy theo bão".
Có câu chuyện không vui chẳng buồn: Bà mẹ quê có đứa con trai, gửi gắm vào nó biết bao tin yêu hy vọng. "Nhất nghệ tinh nhất thân vinh", khi nó lớn lên bà quyết cho đi học nghề mộc nghề nề, nhưng đứa con trai không chịu mà nằng nặc theo nghề dự báo. Hỏi sao vậy? Nó đáp: "Làm nghề khác con sợ lắm, sai một ly đi một dặm sai con toán bán con trâu, còn nghề dự báo có thể đúng có thể sai, không ai bắt lỗi được mình". Vâng, có thể con trai bà mẹ quê đúng.
Đặng Ngọc Khoa