Chuyến thăm Nhật Bản vào tháng tới của Tổng thống Mỹ Barack Obama sẽ có ý nghĩa rất quan trọng đối với không chỉ quan hệ giữa hai nước, mà còn đối với cả chiến lược của chính quyền mới ở Mỹ với khu vực. Nhưng ông Obama chưa đặt chân tới Nhật Bản thì đã lâm vào tình thế khó xử cả về đối ngoại lẫn đối nội.
Chuyện là thế này: Thị trưởng thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản đã tới Đại sứ quán Mỹ tại Tokyo để mời ông Obama tới thăm hai thành phố đó. Việc mời mọc này vốn cũng chỉ là chuyện bình thường nếu như hai thành phố này không phải là nơi từng bị Mỹ ném bom nguyên tử, trở thành biểu tượng cảnh báo về chiến tranh và vũ khí hạt nhân. Lời mời này cho dù đầy thiện chí hay ẩn ý thì cũng đều làm ông Obama tiến thoái lưỡng nan.
Cho tới nay, chưa có vị tổng thống đương chức nào của Mỹ tới thăm một trong hai thành phố trên của Nhật Bản cho dù giữa hai nước đã có quan hệ đồng minh chiến lược thân cận và gắn bó từ lâu. Hiroshima và Nagasaki luôn là chủ đề nhạy cảm đối với cả hai nước. Nếu tổng thống Mỹ tới thăm đó thì sẽ phải trù tính tới phản ứng của người dân và tới chuyện có lời xin lỗi người dân mà cả hai việc đó đều đòi hỏi phải phá bỏ điều lâu nay coi là cấm kỵ ở Mỹ và phải chấp nhận trả giá về đối nội, cái lợi về đối ngoại chưa thấy đâu, nhưng cái hại về đối nội đã rất nhãn tiền.
Nhưng riêng ông Obama lại khó có thể từ chối lời mời một cách dễ dàng và đơn giản như những người tiền nhiệm. Mới đây thôi, vị tổng thống mới của nước Mỹ đã tung ra ý tưởng về thế giới không có vũ khí hạt nhân và theo sáng kiến của Mỹ, lần đầu tiên HĐBA LHQ đã nhất trí cả một nghị quyết về thế giới không có vũ khí hạt nhân. Nếu không nhận lời mời trên, ông Obama sẽ bị dư luận nghi ngờ về tính chân thực và sẽ bị cho là "nói vậy nhưng không nghĩ vậy". Nhà Trắng tránh bình luận vì thế. Chắc rồi lý do kỹ thuật và thời gian sẽ được viện dẫn để lý giải ông Obama chưa thể làm khác những người tiền nhiệm.
Thảo Nguyên