Dẫn đầu trong nhóm DN niêm yết đạt "siêu lợi nhuận" trong 9 tháng đầu năm 2009 là các công ty trong ngành cao su. Lợi nhuận của các công ty này "khủng" đến mức gây kinh ngạc cho hầu hết nhà đầu tư, chuyên gia. Điển hình như Công ty cổ phần (CTCP) cao su Đà Nẵng (DRC) với mức lợi nhuận 280 tỉ đồng, hoàn thành đến 538,46% kế hoạch năm. Một kết quả cực kỳ ấn tượng và làm thỏa mãn tất cả các nhà đầu tư đã đặt kỳ vọng vào cổ phiếu (CP) công ty này. CTCP cao su Miền Nam (CSM) cũng không kém cạnh khi công bố lợi nhuận trên 241 tỉ đồng, gấp gần 5 lần kế hoạch đề ra. Ở các ngành khác có thể kể Tổng công ty tài chính dầu khí VN (PVF) với lợi nhuận 750 tỉ đồng (sau trích lập dự phòng), gấp đôi kế hoạch cả năm. CTCP Xuyên Thái Bình (PAN) thì tính đến hết ngày 30.9.2009 đạt lợi nhuận trước thuế 28 tỉ đồng, hoàn thành 186% kế hoạch cả năm. Với kết quả lợi nhuận ngoài mong đợi này, HĐQT PAN đã quyết định nâng kế hoạch lợi nhuận lên 35 tỉ đồng, cao gấp đôi kế hoạch đề ra từ đầu năm là 15 tỉ đồng. Có thể nói, mức lợi nhuận gấp rưỡi, gấp đôi kế hoạch cả năm chỉ trong vòng 9 tháng đã trở thành chuyện thường trong mùa báo cáo tài chính quý 3 này.

Làm cách nào các công ty này đạt được mức lợi nhuận như vậy? Nhất là trong bối cảnh kinh tế trong và ngoài nước đều không thuận lợi như hiện nay. Ông Tống Quốc Trường, Tổng giám đốc PVF cho biết, ngay từ đầu năm, công ty đã lên kế hoạch tái cơ cấu bộ máy tổng công ty trong đó 50% quỹ lương dành để thưởng cho những người làm việc giỏi. Cơ chế này đã thúc đẩy tinh thần làm việc của CB-CNV hiệu quả hơn, chi phí giảm thiểu từ đó tăng lợi nhuận. Về khách quan, việc thị trường chứng khoán tăng trưởng đã mang lại cơ hội lớn cho PVF trong hoạt động đầu tư tài chính những tháng qua. Bên cạnh đó, PVF cũng đẩy mạnh các hoạt động mua bán kỳ hạn, liên ngân hàng, 100% dự án thuộc Tập đoàn dầu khí VN đều do PVF cung cấp vốn...

Siêu lợi nhuận của DRC lại đến từ những lý do khác. Là DN tiên phong trong phát triển các sản phẩm lốp hạng nặng, xe đặc chủng, DRC hiện chiếm thị phần cao nhất ở các sản phẩm lốp ô tô và đứng thứ 2 tính chung cho thị phần sản xuất săm lốp ô tô, xe máy, xe đạp... Tuy nhiên, nguyên nhân chính dẫn đến mức siêu lợi nhuận của DRC theo Công ty chứng khoán Rồng Việt, là do công ty này đã tận dụng được ưu đãi lãi suất 4% của gói kích thích kinh tế cùng nguồn nguyên liệu giá rẻ và tình hình tiêu thụ sản phẩm tốt. Đó cũng là cơ sở mà DRC đề ra kế hoạch doanh thu và lợi nhuận năm 2009 cao nhất kể từ khi thành lập và đã đạt kết quả trên cả sự kỳ vọng. Cùng ngành, lợi nhuận đột biến của CSM cũng đến từ các nguyên nhân đặc thù ngành giống DRC như giá nguyên liệu trên thế giới tăng và nguồn khác là từ đầu tư tài chính. Việc Chính phủ Mỹ quyết định áp thuế bán phá giá 35% đối với lốp xe sản xuất từ Trung Quốc sẽ mang lại nhiều cơ hội cho ngành sản xuất lốp xe Việt Nam trong đó cơ hội của CSM là rất lớn. Đó cũng chính là lý do mà giới đầu tư đặt kỳ vọng vào CSM trong suốt thời gian qua, đẩy CP này tăng vọt và trở thành "ngôi sao" trên sàn.

Trong bối cảnh khó khăn chung của nền kinh tế hiện nay, việc đạt được lợi nhuận lớn như vậy là thành tích đáng nể của các DN. Đây là một lực đỡ quan trọng cho thị trường chứng khoán tăng điểm.

 Nguyên Hằng