Đây là chuyến công du đến xứ sở bạch dương đầu tiên của Tổng thống Mỹ Barack Obama kể từ khi ông lên nắm quyền hồi tháng 1. Phát biểu trên hãng tin AP hôm 2.7, Tổng thống Obama nói rằng Nga phải hiểu “những biện pháp thời Chiến tranh lạnh” trong mối quan hệ hai bên đã thuộc về quá khứ. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông sẽ gửi thông điệp này tới Thủ tướng Nga Vladimir Putin trong các cuộc hội đàm tại Moscow vào tuần tới. Theo chủ nhân Nhà Trắng, ông Putin hiện “vẫn còn nhiều ảnh hưởng” tại Nga. Tổng thống Mỹ cũng khẳng định Washington sẽ phát triển một “mối quan hệ rất tốt đẹp” với Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, người đã kế nhiệm ông Putin hồi năm ngoái.
Vấn đề cắt giảm vũ khí hạt nhân của hai nước sẽ là điểm chính trong chương trình nghị sự khi ông Obama đến Moscow. Theo AP, Tổng thống Obama cho biết ông đang mong chờ có sự tiến triển trong vấn đề này. Trong tháng 5 vừa qua, giới chức hai bên đã tổ chức hàng loạt cuộc hội đàm nhằm tìm kiếm một hiệp ước mới thay thế Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược START-1, sẽ hết hiệu lực vào cuối năm nay. Theo giới quan sát, hai bên hy vọng sẽ cắt giảm kho vũ khí của mình khoảng 50%, xuống còn từ 1.000-1.500 đầu đạn hạt nhân cho mỗi bên. Cả hai bên đều tuyên bố hiện còn khoảng 2.200 tên lửa mang đầu đạn hạt nhân cùng hàng ngàn tên lửa khác, báo Telegraph cho hay. Nếu cả Washington lẫn Moscow đạt được thỏa thuận về hiệp ước mới, xem như hai bên đã tìm được tiếng nói chung trong một vấn đề được xem là gai góc nhất này.
Tổng thống Obama cũng nhấn mạnh rằng ông không xem Nga là trở ngại lớn trong việc giải quyết các vấn đề về CHDCND Triều Tiên cũng như Iran. Washington hiện đang tìm cách ngăn chặn hai nước này sở hữu vũ khí hạt nhân. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết có sự hợp tác tốt từ phía Nga về vấn đề trên. Trước đó, phát biểu trong đoạn video được đăng trên trang web của mình, Tổng thống Medvedev cho biết Moscow sẵn sàng xây dựng các mối quan hệ hiệu quả với Washington để đáp lại thiện chí cải thiện quan hệ song phương của ông Obama, theo BBC. “Chính quyền của Tổng thống Obama đã thể hiện sự sẵn lòng xây dựng các mối quan hệ hiệu quả, tin cậy và hiện đại hơn. Chúng tôi cũng sẵn sàng thực hiện vai trò của mình”, chủ nhân Điện Kremlin nói.
Tuy nhiên, theo giới phân tích, sự khác biệt sâu sắc về một loạt vấn đề giữa Washington và Moscow hiện nay, bao gồm kế hoạch triển khai lá chắn tên lửa của Mỹ tại châu Âu, cuộc chiến ngắn ngày giữa Nga và Georgia hồi năm ngoái và cách kìm hãm tham vọng hạt nhân của Iran..., sẽ hạn chế các bước tiến trong mối quan hệ song phương. Ngoài ra, giới chuyên gia cho rằng, bất cứ điều gì Tổng thống Obama có thể đạt được với người đồng nhiệm Medvedev thì cũng cần phải thuyết phục Thủ tướng Putin, người hiện vẫn còn đóng vai trò thống lĩnh trên chính trường Nga. Cũng theo họ, ông Putin đã cản trở các tư tưởng tự do hơn của người kế nhiệm mình, Telegraph cho hay. Có lẽ biết rõ điều này nên Tổng thống Obama dự kiến sẽ gặp cả hai ông Medvedev và Putin trong chuyến thăm Nga tới.
Cho dù Mỹ, Nga có đạt được thỏa thuận gì thì cuộc hội đàm tới đây cũng là dịp để hai bên xóa bớt sự khác biệt. Đây cũng là dịp để thế giới có thể thấy mối quan hệ Obama-Medvedev đang tiến triển như thế nào.
Châu Yên