Hai ngàn đồng và 70 kg

Khuya, xe hàng vẫn chưa về. Phía góc nhà xe, có 7-8 phụ nữ tuổi chừng 30 – 45 đang bó gối trò chuyện; một số khác ngủ ngon lành trên tấm ni-lông trải dưới nền đầy bụi bẩn. Mỗi người một tư thế, cố xua tan cơn buồn ngủ. Chờ đợi. Họ cùng lắng nghe tiếng xe hàng về bến.

Thức trắng đêm làm nghề bốc vác đối với ai cũng đã cực muôn phần, huống chi những người phụ nữ chân yếu tay mềm. Đã vậy, có công việc để làm đối với họ cũng không phải dễ, bởi sức khỏe - yếu tố cần thiết cho công việc này là lợi thế của cánh nam giới. Hơn nữa, ngày càng có nhiều phụ nữ ở các xóm vạn đò tìm đến chợ Đông Ba làm nghề này... “Đồng tiền kiếm được ngày càng khó, không giành nhau từng bao hàng thì con cái chúng tôi lấy chi ăn” - một chị nói.

Chị Nguyễn Thị Hoa đang suy nghĩ tìm cách nào để đưa chiếc bao tải chứa những quả thanh trà nặng hơn 70 kg lên đôi vai bé nhỏ của mình. Mỗi lần “cõng bao” như vậy, chị được chủ hàng trả công 2.000 đồng, nhiều lúc không tới. "Khi có sức khỏe, ai cũng lao vào làm quần quật, miễn kiếm được rau cháo, đến khi bị trầy vai, trật khớp, sái cột sống... nằm xuống, túi vẫn không có đồng nào. Làm ngày nào đủ ăn ngày đó thôi, nghĩ mà ứa nước mắt. Cực chẳng đã cánh phụ nữ chúng tôi mới theo cái nghề lấy đêm làm ngày này", chị Hoa tâm sự.

Nhưng thân hình mỏng manh này mỗi đêm cõng trên lưng những bao hàng nặng hơn trọng lượng cơ thể...

Từng chuyến hàng lần lượt vơi dần trên những đôi vai của các chị. Có đêm, nhiều chị làm đến 6 giờ sáng mới nghỉ. Đêm của các chị bắt đầu khi dòng người ngược xuôi trên đường phố...

Nghề “gia truyền”

Gắn bó với nghề bốc vác này lâu nhất có bà Trần Thị Yến. Với "thâm niên" 30 năm thức đêm ở chợ Đông Ba mưu sinh, khuôn mặt hốc hác của bà Yến làm người ta tưởng bà đến 70 tuổi, thực ra bà mới 60. Mấy năm nay, khi trái gió trở trời, chứng bệnh đau cột sống của bà trở lại. Trước đây, bà cũng bốc hàng từ xe xuống, bốc hàng từ các kho đại lý ra xe. Nay do tuổi tác không cho phép và một chân của bà đã bị tật (bốc vác dẫn đến trầy khớp) đã mười năm, bà đành đi gánh hàng thuê. "Làm quá mà ra này đây. Nay tui chỉ có gánh hai đầu hai mớ, người ta trả cho đồng nào mừng đồng đó”, bà Yến nói, những giọt nước mắt lăn trên đôi gò má nhăn nheo.

“Năm ngoái đã nằm liệt giường một tháng, chạy chữa mất tiền triệu cũng không khỏi. Vậy mà vẫn bám chợ, gánh hàng thuê...", bà tiếp.

Câu chuyện của chị Nguyễn Thị Minh cũng không kém phần thương tâm. Là cư dân vạn đò sống trôi nổi trên sông Đông Ba, gặp phải anh chồng nát rượu, đạp xích lô nhưng ngày nào cũng say “không nhớ đường về”. Biết cuộc sống khó khăn, sinh đứa con đầu mới được 5 tháng, chị phải đi làm những việc như bóc vỏ hành, rửa chén bát ở chợ..., nhưng vẫn thiếu trước hụt sau. Nghe kể về nghề bốc vác thuê ở chợ Đông Ba, chị quyết định "chuyển ngành". Nhưng nghề này có vẻ không có “duyên” với chị. Bảy năm làm bốc vác, chị có tới bốn lần vào bệnh viện vì gãy tay, trật khớp chân. Chị không dám cho chồng con biết bệnh tật của mình, vẫn lặng lẽ làm, cho đến khi không theo nổi mới đành đổi sang bán vé số dạo. “Ai ngờ tui lại ra ri. Nay chân tay chỉ còn hợp với nghề bán vé số này... Không biết tui sẽ còn đổi sang nghề chi nữa”, chị Minh nghẹn lời.

Mỗi gánh hàng như thế này, mệ Thìn được trả công 1.500 đồng

Từ ngày lấy chồng, bà Thìn (ở phường Kim Long) đã theo chồng đi hết chợ này sang chợ khác bốc vác thuê. Nay chồng bà đã mất được 3 năm, để lại hai thằng con trai, cũng theo nghề  của bà.

“Đời cha bốc vác, nay đến đời con bốc vác. Đến nỗi cái tuổi như tui (60 tuổi) cũng phải gánh thuê những mớ hàng kiếm hai ngàn mua gạo. Không biết sáu, bảy đứa cháu nội của tui sau này có thoát khỏi cái “nghề gia truyền” này không?”, bà Thìn buồn khi nhìn lại cuộc đời của mình.

Chỉ một đêm sống cùng những người nữ phu, tôi đã phờ phạc. Nhưng những người phụ nữ tôi biết, đêm nào cũng như đêm nào, họ lại ra chợ Đông Ba chờ hàng, cõng trên lưng gánh nặng hàng hóa, gánh nặng mưu sinh... Ngày lại ngày, tuổi tác cao thêm, sức khỏe yếu đi mà công cuộc mưu sinh vẫn không thể nào ngưng nghỉ...

Bài, ảnh: Ngô Minh Phương