Thắng lợi của sự thay đổi

Trẻ, có sức lôi cuốn và dù thiếu kinh nghiệm ở tầm quốc gia, ông Obama hôm 4.11 đã đánh bại đối thủ đảng Cộng hòa John McCain để trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên làm tổng thống đời thứ 44 của Mỹ. Ông cũng là ứng viên Dân chủ đầu tiên nhận được hơn 50% số phiếu phổ thông kể khi thời Jimmy Carter vào năm 1976, theo hãng tin AP.

Gần một giờ sau khi giới truyền thông công bố vị Thượng nghị sĩ da màu bang Illinois là chủ nhân mới của Nhà Trắng, vị chính khách trẻ tuổi Obama cùng vợ là Michelle và 2 con gái đã xuất hiện trước khoảng 240.000 người ủng hộ đang chờ ăn mừng chiến thắng của ông tại công viên Grant ở thành phố Chicago.

Tổng thống đắc cử Obama đã có bài phát biểu sau chiến thắng lịch sử này, trong đó nhấn mạnh “sự thay đổi đang đến với nước Mỹ”. Mở đầu bài diễn văn, ông Obama nêu rõ: “Cần phải mất một thời gian dài (để thay đổi nước Mỹ) nhưng tối nay, với những gì chúng ta đã làm trong ngày hôm nay, trong cuộc bầu cử này, vào thời khắc quyết định này, nước Mỹ đang trên đường thay đổi”. Ông kêu gọi người dân Mỹ thể hiện tinh thần đoàn kết, chấm dứt chia rẽ để cùng nhau đương đầu với những thách thức ngày càng tăng với nước Mỹ. Ông Obama nhấn mạnh: “Con đường phía trước sẽ rất dài và chúng ta sẽ phải vượt qua dốc đứng”, vì thế ông kêu gọi người dân Mỹ ủng hộ “tinh thần hy sinh mới” vì đất nước. Sau khi có kết quả cuộc bầu cử tổng thống với chiến thắng nghiêng về đối thủ Obama, Thượng nghị sĩ McCain, ứng viên của đảng Cộng hòa, đã gọi điện chúc mừng ông Obama và thừa nhận thất bại.

Thay đổi cả bản đồ chính trị Mỹ

Với đa số các khu vực đã được kiểm phiếu, ông Obama giành được 52% phiếu phổ thông và ông McCain giành 46%. Nhưng thắng lợi về số phiếu cử tri đoàn lệch hẳn về ông Obama với các con số tương ứng là 349 và 147. Đến 12 giờ khuya hôm qua (giờ VN), vẫn còn 4 bang chưa kiểm phiếu xong, nhưng thắng lợi đã thuộc về ông Obama. Chiến thắng của ông thay đổi cả bản đồ chính trị Mỹ. Ông giành thắng lợi ở những bang thường bầu cho đảng Cộng hòa, chẳng hạn như Indiana và Virginia. Hai bang Ohio và Florida, vốn quan trọng đối với chiến thắng của Tổng thống George W.Bush trước đây, cũng bầu cho ông Obama. Tương tự là bang Pennsylvania, nơi ông McCain đặt nhiều hy vọng. Thắng lợi của ông Obama càng ngọt ngào hơn khi trong ngày bầu cử 4.11, đảng Dân chủ giành thêm ghế ở cả hai viện của Quốc hội.

Khi ông Obama và người phó của ông, Joe Biden, nhậm chức vào ngày 20.1 tới, đảng Dân chủ sẽ kiểm soát cả Nhà Trắng lẫn Quốc hội lần đầu tiên kể từ năm 1994. Sau một chiến dịch tranh cử dài hơi và tốn kém, ông Obama đã đi đến chiến thắng bởi những cử tri thất vọng với 8 năm cầm quyền của Tổng thống Bush, nỗi lo lắng về tình trạng thất nghiệp và tịch thu tài sản để thế nợ, và một thị trường chứng khoán tơi tả gây thiệt hại hàng chục ngàn tỉ USD tiết kiệm của người Mỹ.

77 và 100

Sau thắng lợi đầy thuyết phục, Tổng thống đắc cử Obama không được ngủ quên trong chiến thắng mà ngược lại ông càng phải hết sức tỉnh táo trong những ngày sắp tới. Từ nay cho đến ngày nhậm chức vào 20.1.2009, ông Obama cần nhanh chóng hoàn tất giai đoạn chuyển giao quan trọng, nhất là trong lúc thách thức lại quá lớn như hiện nay. Người ta đang so sánh thời đại của ông Obama với thời Tổng thống Franklin D.Roosevelt vào giữa những năm 30, khi nước Mỹ chạm gần đến đỉnh điểm của cuộc Đại suy thoái. Trong những ngày tới đây, tổng thống đắc cử phải ghi nhớ 2 mốc thời gian quan trọng, đó là 77 và 100. Kể từ khi giành chiến thắng đến ngày thứ 77, ông Obama cần trình làng danh sách nội các mới cũng như kế hoạch hành động cụ thể để giải quyết những vấn đề then chốt như khủng hoảng tài chính, 2 cuộc chiến tranh tại Iraq và Afghanistan... Mốc 100 ngày được tính từ khi tân tổng thống nhậm chức, cách tính truyền thống có từ thời ông Roosevelt. Đây là khoảng thời gian để nhà lãnh đạo mới chứng tỏ khả năng của mình. Ngoài ra, giới phân tích cũng cảnh báo rằng nguy cơ khủng bố có thể lên mức cao nhất vào năm đầu tiên của một tân tổng thống. Al-Qaeda từng âm mưu nổ tung tòa nhà Trung tâm Thương mại thế giới vào năm 1993 khi ông Bill Clinton mới lên nắm quyền được vài tuần, hoặc sự kiện khủng bố 11.9.2001, lúc ông George W.Bush tiếp nhận quyền lực từ ông Clinton chưa đến 1 năm.

Trùng Quang - Thụy Miên