Nhằm tạo hành lang pháp lý để nâng cao chất lượng tổ chức thi hoa hậu, Bộ VH-TT-DL soạn thảo Quy chế tổ chức thi hoa hậu thay thế Quy chế cũ (đã có hiệu lực được 2 năm). Theo dự kiến, Quy chế mới sẽ được ban hành cuối năm 2008. Hiện dự thảo đang trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp, chỉnh sửa. Tuy nhiên, một số điều khoản trong dự thảo có vẻ vừa quá "chặt" lại vừa quá "lỏng".

“Chặt” hơn về quy định...

Về đơn vị tổ chức thi hoa hậu, theo Quy chế 37 (ban hành năm 2006), đơn vị tổ chức chỉ phải đáp ứng các điều kiện: có tư cách pháp nhân, có chức năng tổ chức hoạt động văn hóa nghệ thuật và có quyết định cho phép tổ chức thi hoa hậu của cơ quan có thẩm quyền. Nhưng theo dự thảo Quy chế sửa đổi, văn bản đồng ý của UBND cấp tỉnh - nơi tổ chức cuộc thi, sẽ là một trong những điều kiện cần và đủ của hồ sơ đề nghị cấp phép tổ chức thi hoa hậu.

Theo phân tích của ông Trần Quốc Chiêm (Phó giám đốc Sở VH-TT-DL Hà Nội) thì điều khoản này chưa hợp lý và không thuận với quy trình cấp phép công diễn nghệ thuật hiện nay. Ông Chiêm phân tích: "Quy chế hoạt động biểu diễn và tổ chức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp không quy định phải có văn bản đồng ý của chính quyền địa phương trong hồ sơ đề nghị cấp phép công diễn nghệ thuật. Quy trình cấp phép công diễn vẫn là: Cục Nghệ thuật biểu diễn hoặc Sở VH-TT (cũ) cấp phép công diễn trước rồi đề nghị đơn vị tổ chức phải báo

Ông Lê Ngọc Cường, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, Bộ VH-TT-DL: "Có ý kiến cho rằng không nên bắt buộc thí sinh dự thi hoa hậu phải tốt nghiệp THPT để mở rộng cho nhiều em tham gia. Vì thế, dự thảo quy chế sửa đổi quy định thí sinh dự thi hoa hậu chỉ cần có "trình độ văn hóa phổ thông trung học trở lên". Tuy nhiên, đây mới chỉ là phác thảo để đưa ra thảo luận, bàn bạc. Do vậy, phác thảo sẽ không có giá trị pháp lý. Tuy nhiên, chủ trương của chúng tôi vẫn là không thể hạ thấp tiêu chuẩn thí sinh mà phải nâng cao hơn nữa. Chúng tôi vẫn giữ quan điểm thí sinh dự thi phải tốt nghiệp THPT trở lên"

cáo và phải được sự đồng ý của chính quyền địa phương sau". Vả lại, trên thực tế, cơ quan quản lý văn hóa nghệ thuật chỉ có thẩm quyền cho phép và quản lý về nội dung, còn địa điểm là thuộc về địa phương quản lý.

Do vậy, theo ông Chiêm, Bộ VH-TT-DL hoặc Cục Nghệ thuật biểu diễn ra quyết định cho phép tổ chức thi hoa hậu, còn việc tiếp nhận cho tổ chức tại địa phương thì sau khi có quyết định cho phép tổ chức thi hoa hậu, đơn vị tổ chức sẽ gửi hồ sơ đến sở VH-TT-DL địa phương đề nghị về địa điểm. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Sở VH-TT-DL sẽ trình UBND cấp tỉnh ra văn bản đồng ý cho tổ chức tại địa phương. Quy trình như vậy sẽ hợp lý hơn.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Lê Tiến Thọ giải thích: "Mỗi quy chế có những quy định cụ thể, phạm vi điều chỉnh khác nhau. Nếu không quy định đơn vị đứng ra tổ chức phải có văn bản đồng ý của UBND địa phương thì sẽ nảy sinh trường hợp đơn vị đứng ra xin giấy phép ở địa bàn này nhưng đến khi tổ chức thì tràn lan sang các địa bàn khác, cho dù tính chất nội dung của cuộc thi rất hạn chế. Ví dụ, thi người đẹp các dân tộc mà lại tổ chức cả TP.HCM thì không được. Sắp tới, nếu vùng (miền), tỉnh nào đăng cai tổ chức thi hoa hậu thì chỉ được tổ chức ở tỉnh đó".

"Ngặt" hơn với thí sinh...

Về thí sinh dự thi hoa hậu, dự thảo quy định người dự thi phải "là nữ công dân Việt Nam, từ 18 tuổi trở lên, có trình độ văn hóa trung học phổ thông trở lên, chưa qua giải phẫu thẩm mỹ hoặc chuyển đổi giới tính, chưa có tiền án". Thế nhưng, gần đây Việt Nam đã tổ chức cuộc thi Hoa hậu Thế giới người Việt, trong đó, đối tượng tham dự được mở rộng không chỉ nữ công dân Việt Nam, mà có cả những cô gái gốc Việt không mang quốc tịch Việt. Như vậy, nếu căn cứ theo dự thảo quy chế thì những thí sinh này sẽ không được tham dự bất kỳ cuộc thi nào tại Việt Nam!

Dự thảo quy định thí sinh dự thi hoa hậu quốc tế phải là người đã đạt danh hiệu tại các cuộc thi hoa hậu trong nước. Điều này cũng "làm khó" nhiều thí sinh. Bởi, ngoài cuộc thi hoa hậu thế giới và hoa hậu hoàn vũ, thế giới còn vô vàn cuộc thi sắc đẹp với những tiêu chí khác nhau. Thậm chí, gần đây, thế giới còn có các cuộc thi sắc đẹp dành cho nam giới, song dự thảo quy chế lại chỉ điều chỉnh về mặt pháp lý đối với thí sinh nữ.

Ông Lê Tiến Thọ cho biết: "Xây dựng một quy chế mà không cụ thể thì không áp dụng được, mà cụ thể quá thì cũng khó thực hiện. Hơn nữa, chúng tôi cũng không có tham vọng điều chỉnh hết mọi đối tượng trong một quy chế. Với các cuộc thi sắc đẹp dành cho nam giới và người chuyển giới, chúng tôi sẽ điều chỉnh trong một quy chế khác".

Ngoài ra, liệu có nhất thiết phải quy định "thí sinh đoạt giải nhất, nhì của cuộc thi phải trích 20% tiền thưởng để ủng hộ quỹ xã hội, từ thiện trong đêm đăng quang" và "trong thời gian giữ danh hiệu, thí sinh phải tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện theo quy định của đơn vị tổ chức"? Ông Nguyễn Văn Khánh (Phó cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn) giải thích: "Nếu không quy định như vậy thì sẽ có cô sau khi đăng quang sẽ không làm từ thiện, không tự giác tự nguyện thực hiện nghĩa vụ của mình". Nhưng, vấn đề ở chỗ: đây là từ thiện, là tình nguyện, mà nếu bắt buộc, nếu quy định thành luật thì (dù với bất kỳ lý do nào) hoạt động tình nguyện, từ thiện ấy cũng không còn ý nghĩa thực chất của nó nữa!

Lập đoàn thanh tra Ban tổ chức Hoa hậu VN 2008 Chiều 9.9, Chánh thanh tra Bộ VH-TT-DL Vũ Xuân Thành đã ký quyết định thành lập đoàn thanh tra nhằm làm sáng tỏ những sai phạm trong công tác tổ chức cuộc thi Hoa hậu VN 2008. Đoàn sẽ do ông Trần Văn Minh - Phó chánh thanh tra của Bộ làm trưởng đoàn. Quá trình thanh tra sẽ làm rõ những sai sót của Ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu VN 2008, trong đó vấn đề nổi cộm là “vượt rào”, áp dụng dự thảo chưa thông qua trong khi quy chế hiện hành vẫn còn nguyên hiệu lực.  (Theo vnexpress.net)

Y Nguyên