Trong nền kinh tế thị trường theo định hướng dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, an sinh xã hội là mục tiêu rất quan trọng. Điều đó lại càng quan trọng trong điều kiện lạm phát do các yếu tố trong nước cộng hưởng với lạm phát toàn cầu. Chính vì thế, ngay cả khi chuyển hướng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội vẫn được coi là một trong bốn mục tiêu quan trọng hiện nay (kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội, tăng trưởng bền vững).
Báo cáo của Tổng cục Thống kê đã đưa ra những đánh giá về nhiều mặt, trong đó có đời sống dân cư - một biểu hiện chủ yếu có tầm quan trọng hàng đầu của việc bảo đảm an sinh xã hội.
Do giá cả từ đầu năm đến nay tăng và đứng ở mức cao, nên thu nhập thực tế của dân cư nhìn chung đã giảm đáng kể. Đời sống của một bộ phận dân cư, nhất là đời sống những người làm công ăn lương, đồng bào vùng bị thiên tai, gia đình chính sách, gia đình neo đơn, học sinh, sinh viên ngày càng khó khăn.
Trong 6 tháng đầu năm 2008, thu nhập bình quân một tháng của một lao động khu vực nhà nước đạt 2,3 triệu đồng, tăng 21,1%, loại trừ yếu tố tăng giá tiêu dùng (bình quân so với cùng kỳ tăng 20,34%), thì chỉ còn tăng có 0,63%. Đó là bình quân chung, nếu trừ một số ngành có thu nhập cao, còn phần nhiều chưa được cải thiện, thậm chí còn bị sút giảm. Lao động khu vực nhà nước do Trung ương quản lý đạt cao hơn (2,7 triệu đồng) nhưng tăng thấp (12,5%), nên nếu loại trừ yếu tố tăng giá tiêu dùng còn bị giảm (9,3%). Lao động khu vực nhà nước do địa phương quản lý tuy tăng cao (31,2%) nhưng mức thu nhập lại thấp hơn (2,1 triệu đồng). Đối với khu vực nông thôn, tuy được mùa, được giá, nhưng chi phí đầu vào tăng quá cao nên đời sống vẫn còn khó khăn, nhất là đối với những hộ có thu nhập thấp ở vùng sâu, vùng xa, vùng bãi ngang, vùng biên giới và vùng đồng bào các dân tộc ít người...
Để đảm bảo an sinh xã hội, Đảng và Chính phủ đã chỉ đạo các cấp, các ngành và kêu gọi các tổ chức đoàn thể hỗ trợ với số tiền và hiện vật trị giá 333 tỉ đồng trong dịp Tết Nguyên đán; hỗ trợ cho các gia đình có trâu, bò bị chết do rét và dịch bệnh; hỗ trợ người dân mua và đóng mới, thay đổi thiết bị tàu đánh bắt hải sản; hỗ trợ 50% giá một thẻ bảo hiểm y tế đối với thành viên thuộc... cận nghèo có tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện; cấp sách giáo khoa cho học sinh thuộc các gia đình chính sách... Để cứu đói, Chính phủ đã xuất 26,6 nghìn tấn lương thực dự trữ quốc gia và 10 tỉ đồng, trong đó riêng tháng 6 là 3,6 nghìn tấn lương thực và 446 triệu đồng. Do vậy, đến nay, số hộ thiếu đói đã giảm 43,7% và số người thiếu đói đã giảm 41% so với tháng trước. Tình hình thiếu đói trong các tháng tiếp theo dự kiến sẽ giảm do bội thu lúa đông xuân, tốc độ tăng giá lương thực chậm lại.
Lạm phát là “kẻ thù” của người tiêu dùng nói chung và là “kẻ thù nguy hiểm” của người nghèo nói riêng. Cùng với việc kiềm chế lạm phát, cần phải đẩy mạnh hơn nữa việc bảo đảm an sinh xã hội từ Nhà nước, từ chính sách xã hội hóa đối với lĩnh vực này, đề cao trách nhiệm của các doanh nghiệp và cộng đồng..
Đào Ngọc Lâm